Ένα από τα μεγάλα προβλήματα των σύγχρονων μεγαλουπόλεων αλλά και πολλών μικρότερων πόλεων, τείνει να γίνει το θέμα των αδέσποτων ζώων και κυρίως των σκύλων. Ήδη πολλοί Δήμοι ανά την χώρα, έχουν προχωρήσει στην υλοποίηση συγκεκριμένων μέτρων, φιλοδοξώντας να επιλύσουν στο μέτρο του δυνατού το πρόβλημα.
«Η ευαισθητοποίηση μας για την φροντίδα και την προστασία των αδέσποτων ζώων είναι άμεση έκφραση του πολιτισμού. Θεωρούμε ότι η φροντίδα τους πρέπει να γίνεται με συστηματικό, ολοκληρωμένο και αποτελεσματικό τρόπο. Προστατεύουμε τη ζωή των τετραπόδων συμπολιτών μας, ενημερωνόμαστε, φροντίζουμε, υιοθετούμε ένα ζώο…». (Νικήτας Κακλαμάνης Δήμαρχος Αθηναίων).
Αυτά μεταξύ άλλων αναφέρονταν στο πλούσιο πληροφοριακό υλικό που διανεμόταν από το αντίστοιχο περίπτερο του Δήμου Αθηναίων στην κυνηγετική έκθεση “DIANA 2008”.
Στα παραπάνω πλαίσια ο Δήμος Αθηναίων, ο μεγαλύτερος «πολεοδομικός ιστός» της χώρας προσφέρει κτηνιατρικές φροντίδες σε αδέσποτα ζώα, ενώ πάνω από 150 ζώα έχουν ήδη υιοθετηθεί.
Από το Δήμο συγκεκριμένα καλύπτεται το κόστος στείρωσης, εμβολιασμού, αποπαρασίτωσης και ηλεκτρονικής σήμανσης.
Το πρόγραμμα προστασίας αδέσποτων ζώων του Δήμου Αθηναίων περιλαμβάνει:
⎫ Την περισυλλογή των αδέσποτων ζώων από ειδικευμένο προσωπικό και ειδικά συνεργεία.
⎫ Την περίθαλψη των ζώων (αποπαρασίτωση, εμβολιασμό και στείρωση σε 16 συνεργαζόμενα κτηνιατρεία και κλινικές).
⎫ Την ηλεκτρονική σήμανση, την σήμανση με ταταουάζ, την τοποθέτηση περιλαίμιου και την καταγραφή του ζώου που εντάσσεται στο πρόγραμμα σε βάση δεδομένων.
⎫ Την προσωρινή φιλοξενία και την κτηνιατρική φροντίδα των ζώων που αναρρώνουν σε ειδικό χώρο στο Μαρκόπουλο Αττικής.
⎫ Τη σίτιση αδέσποτων σκύλων σε όλη την επικράτεια του Δήμου.
⎫ Την υιοθεσία σκύλων από ενδιαφερόμενους πολίτες.
⎫ Την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών μέσω ειδικών εκστρατειών.
⎫ Βασική φιλοσοφία του προγράμματος είναι να μην «ασυλοποιούνται» και να μην «ευθανατώνονται» τα ζώα. Αντίθετα τα προσβεβλημένα από ανίατη ασθένεια ζώα παραμένουν στον χώρο πρόσκαιρης φιλοξενίας μέχρι να επέλθει ο φυσικός θάνατος.
Περισσότερες πληροφορίες στους ενδιαφερόμενους παρέχονται στα τηλέφωνα: 10-5278013-14, 210-5278009 και «Γραμμή του Δημότη 1595».
Οι ενδιαφερόμενοι επίσης μπορούν να επισκέπτονται τον χώρο προσωρινής φιλοξενίας του Δήμου Αθηναίων στο Μαρκόπουλο Αττικής κάθε Σάββατο και από ώρα 09.00-14.00. mail: adespotaath@cityofathens.gr
Πολλοί επίσης περιφερειακοί Δήμοι υλοποιούν αντίστοιχα προγράμματα περισυλλογής και περίθαλψης αδέσποτων ζώων.

Οι κυνηγοί σαν μια πλήρως ευαισθητοποιημένη κοινωνική ομάδα που διαθέτει μεγάλο αριθμό σκύλων (κυνηγόσκυλων-συντροφιάς), μπορούν να συμβάλλουν προς την κατεύθυνση της ενεργής περίθαλψης των αδέσποτων ζώων συμμετεχώντας και βοηθώντας τις δημοτικές προσπάθειες στους Δήμους που διαμένουν.
Η προστασία των αδέσποτων ζώων είναι «ζήτημα ανθρωπιάς και στοίχημα πολιτισμού», ας βοηθήσουμε όλοι μας, ουσιαστικά στη διαχείριση ενός ανθρώπινου τρόπου μεταχείρισης των αδέσποτων ζώων. Ας επικοινωνούμε λοιπόν με τις αρμόδιες υπηρεσίες, όταν διαπιστώνουμε την ύπαρξη αδέσποτων ζώων, αφού πιθανόν κάποια από αυτά να είναι και κλεμμένα και να τα αναζητούν οι ιδιοκτήτες τους.
Και ας μην διαφεύγει της προσοχής μας και ας μη ξεχνάμε, ότι ο ιδιοκτήτης του σκύλου, έχει συγκεκριμένες υποχρεώσεις κατά το Ν.3170/03 που ξεκινούν από την υγιεινή του χώρου διαβίωσης και την μη όχληση των γειτόνων, μέχρι και την ευάγωγη συμπεριφορά κατά τις βόλτες π.χ αφού είμαστε υποχρεωμένοι να συλλέγουμε τα περιττώματα κ.ο.κ.
Και φυσικά η απόκτηση και διατήρηση ενός σκύλου είναι θέμα που απαιτεί προηγουμένως αρκετή σκέψη, ο σκύλος θέλει καθημερινή φροντίδα, όποιοι λοιπόν δεν είναι σε θέση να την προσφέρουν καθημερινά, ας μην το αποτολμήσουν, γιατί η όποια επιπόλαιη και άστοχη σκέψη και η «ασυνειδησία», είναι πολύ πιθανό «την επαύριον», να μεγεθύνει το πρόβλημα των αδέσποτων ζώων…

Η αύξηση της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος την άνοιξη ενεργοποιεί τα έντομα τα οποία είναι υπεύθυνα για πολλές και σοβαρές επιπλοκές στην υγεία των σκύλων

ΤΣΙΜΠΟΥΡΙΑ (ΚΡΟΤΩΝΕΣ)
Τα παράσιτα αυτά εντοπίζουν το θήραμά τους από τη θερμοκρασία του σώματος και προσκολλούνται σε σημεία που το δέρμα είναι λεπτό και με πολλά τριχοειδή αγγεία (αυτιά, κεφάλι, μαστοί) και απομυζούν αίμα. Ρουφώντας αίμα μεταδίδουν ασθένειες στον επόμενο ξενιστή.

Τα βασικότερα νοσήματα που μεταδίδονται από τα τσιμπούρια και τα πιο συνήθη στην Ελλάδα είναι δύο κατηγοριών Α) Babesie , B) Rickettsie :

1. Από τις babesie προέρχεται η Πιροπλάσμωση (babesia canis). Αιμοπαράσιτο που δημιουργεί γρήγορη πτώση του αιματοκρίτη , υψηλό πυρετό (41 – 41 ,5 C) αιματουρία, αυξημένη κόπωση και εξελίσσεται με ταχύς ρυθμούς. Επιφέρει το θάνατο του ζώου σε σύντομο χρονικό διάστημα αν δεν γίνει άμεση φαρμακευτική αγωγή.

Από τις rickettsie προέρχονται:
1. Eρλιχίωση (erlichia canis). Αιμοπαράσιτο που δημιουργεί πτώση του αιματοκρίτη, πτώση των αιμοπεταλίων και μπορεί να δημιουργήσει απλασία μυελού επιφέροντας το θάνατο στο ζώο. Κλινικά συμπτώματα: αναιμία, αύξηση θερμοκρασίας του ζώου (39,5 C), αυξημένη κόπωση και στο τελικό στάδιο της ασθένειας αιμορραγίες που καταλήγουν σε θάνατο. Η εξέλιξη της ασθένειας είναι σχετικά αργή, τα πρώτα συμπτώματα παρουσιάζονται περίπου 15 ημέρες μετά την προσβολή. Θεραπεία: άμεση επίσκεψη στον κτηνίατρο και φαρμακευτική αγωγή.

2. hemobartonella canis : Αιμοπαράσιτο με τα ίδια συμπτώματα της ερλιχίωσης.

Αυτά είναι τα κύρια νοσήματα που μεταδίδουν τα τσιμπούρια στους σκύλους την περίοδο της άνοιξης και του καλοκαιριού. Μεταδίδουν όμως και άλλα νοσήματα (ιούς και βακτηρίδια) σε μικρότερη συχνότητα

Για την προφύλαξη των σκύλων από τα τσιμπούρια χρησιμοποιούμε εξωπαρασιτοκτόνα τα οποία στο εμπόριο βρίσκονται σε μορφή κολάρων, σπρέι, σκόνης και σαμπουάν. Όλα τα σκευάσματα έχουν οδηγίες εφαρμογής και συχνότητα χρήσης. Υπάρχει ακόμη και εναίσιμη αγωγή αλλά δεν αποφεύγουμε το τσίμπημα αφού το τσιμπούρι πεθαίνει αφού ρουφήξει αίμα από το σκύλο.

ΚΟΥΝΟΥΠΙΑ – ΣΚΝΙΠΕΣ (anopheles – Phlebotomes)
Τα κουνούπια ζουν σε χαμηλό υψόμετρο κάτω των 700 μέτρων συνήθως κοντά σε στάσιμα νερά. Εκτός από τα συνήθη μικρόβια που μπορούν να μεταδώσουν δημιουργώντας τοπικές μολύνσεις και κνησμούς μεταδίδουν σοβαρά νοσήματα με κυριότερο τη λεϊσμάνια που είναι ανθρωποζωονόσημα.
Προσβάλει δηλαδή και τους ανθρώπους και τα ζώα. Είναι αιμοπαράσιτο και η μορφή που εμφανίζεται πιο συχνά και μας ενδιαφέρει είναι η λεϊσμάνια donovani, νόσημα με αργή εξέλιξη.
Συμπτώματα: Το ζώο παρουσιάζει κόπωση, δερματικά συμπτώματα με χοντρή πυτιρίδα και τριχόπτωση που πρωτοεμφανίζεται γύρω από τα μάτια, το επιρίνιο και την ράχη. Μεγάλωμα των νυχιών και χαρακτηριστική διόγκωση όλων των λεμφαδένων καθώς και διόγκωση του σπλήνα. Η διάγνωση γίνεται εργαστηριακά με διάφορες διαγνωστικές μέθοδες. To ζώο που πάσχει από λεϊσμάνια εάν δεν ακολουθήσει θεραπευτική αγωγή πρέπει να θανατωθεί γιατί μεταδίδει το νόσημα και στον άνθρωπο.

Φιλαρίωση (dirophilaria imitis)
Αιμοπαράσιτο νηματώδες (σκουλήκι) με δυο μορφές, τις μικροφιλάριες (μη ώριμη μορφή που κυκλοφορεί στο αίμα) και η μακροφιλάριες (ώριμη μορφή του παρασίτου που εγκαθίσταται στην καρδιά).
Το ζώο παρουσιάζει συμπτώματα ανάλογα της δυσλειτουργίας που επιφέρει το παράσιτο στη καρδιά. Κόπωση λόγω της μη καλής λειτουργίας της καρδιάς, διόγκωση της καρδιάς και σε ακραίες περιπτώσεις ασκίτιδα (συσσώρευση υγρών στην κοιλιακή χώρα). Αυτό το νόσημα είναι ευρύτατα διαδεδομένο σε περιοχές με αυξημένη υγρασία όπως η κεντρική Ευρώπη (προσοχή στις εισαγωγές ζώων) .
Διάγνωση: Με υπέρηχο και εργαστηριακά με λήψη αίματος μετά τη δύση του ηλίου, μικροσκοπική εξέταση του αίματος στην οποία εντοπίζονται οι μικροφιλάριες.
Θεραπεία: Φαρμακευτική αγωγή κατά την οποία είναι μεγάλη η επικινδυνότητα θανάτου του ζώου όχι από τα φάρμακα αλλά από τις νεκρές μακροφιλάριες οι οποίες φράζουν τις πνευμονικές αρτηρίες.
Προληπτική αγωγή γίνεται με μηνιαία χορήγηση χαπιών κατηγορίας ιβερμεκτίνης (απαγορεύεται η χρήση της στα κολευ και στις διασταυρώσεις τους) .

Dr Κουμαρέλας Ιωάννης

Μετά την 35η ημέρα αρχίζει η περίοδος σταδιακού απογαλακτισμού. Η τροφή πλέον που θα αντικαταστήσει το μητρικό γάλα θα πρέπει να βασίζεται στην λεγόμενη λειτουργία εντέρου από πλευράς πέψεως. Σε αυτή την ηλικία τα ένζυμα που εκκρίνονται στον γαστρεντερικό σωλήνα του κουταβιού είναι επί το πλείστον λακτάζη για την πέψη του γάλακτος και σε μικρότερη ποσότητα λυπάζη και πρωτεάζη, ένζυμα που είναι απαραίτητα για την πέψη των λιπαρών στοιχείων και των πρωτεϊνών οπότε και η διατροφή πρέπει να είναι πλούσια σε γαλακτοκομικά προϊόντα δηλαδή γάλα αγελαδινό πλήρες ή αιγοπροβάτων φυσικά βρασμένο σε καθημερινή βάση. Δύο φορές την εβδομάδα είναι απαραίτητο να προστίθεται στο γάλα κρόκος αυγού ωμός χωρίς καθόλου ασπράδι, το οποίο περιέχει ουσίες (CELANDI) που δεσμεύουν το ασβέστιο και το κάνουν μη απορροφίσιμο εντείνοντας ραχιτικά προβλήματα, ο δε κρόκος όπως και το γάλα είναι δύο φυσικά προϊόντα αναντικατάστατα πλούσια σε βιταμίνες και αμινικά οξέα.

Στα γαλακτοκομικά προϊόντα συμπεριλαμβάνονται το γιαούρτι το τυρί κλπ στα οποία προστίθενται προοδευτικά αμυλούχες τροφές (ζυμαρικά χυλοπίτες τραχανάς κλπ) και αρχίζουμε να προσθέτουμε κρέας από την 45η ημέρα ώστε να επιτευχθεί η λεγόμενη γυμναστική εντέρου και να αυξήσουμε και τις υπόλοιπες ενζυματικές εκκρίσεις που θα βοηθήσουν στην πέψη.

Το κουτάβι πρέπει σε ηλικία 3 μηνών περίπου χωρίς να διακοπεί το γάλα να παίρνει αυξημένο ποσοστό πρωτεϊνών. Οι πρωτεΐνες στο γεύμα πρέπει να φτάσουν το 28% περίπου. Τα σαρκοφάγα ζώα δεν μπορούν να χωνέψουν φυτικές ουσίες οι οποίες μπορούν να προξενήσουν διάρροιες. Σε αυτές τις ηλικίες απαγορεύονται τα όσπρια, καρυκεύματα, σάλτσες, πατάτες. Απαραίτητο στοιχείο στο γεύμα είναι μια κουταλιά λάδι ωμό και περίσσεια ασβεστίου για την αποφυγή ραχιτικών προβλημάτων. Τα γεύματα δίνονται κατά βούληση τρία ανά ημέρα μέχρι 3 μηνών, δύο γεύματα από 3 μέχρι 8 μηνών και από 8 μέχρι 18 μηνών λίγο γάλα το πρωί και το κυρίως γεύμα το βράδυ. Πάντοτε η τροφή που είναι φτιαγμένη στο σπίτι είναι καλύτερης ποιότητας, αλλά κυκλοφορούν στο εμπόριο καλής ποιότητας τροφές, προσωπικά προτείνω να αποφεύγονται οι κονσέρβες όχι από πλευράς ποιότητας ή διατροφικής αξίας αλλά αν σε περίπτωση αμέλειας μείνουν εκτός ψυγείου μπορούν να παρουσιάσουν, λόγω της υγρασίας, τοξικά προβλήματα κάτι που στις κροκέτες, λόγω έλλειψης υγρασίας, δεν ισχύει. Προσέχουμε οι κροκέτες να είναι από επώνυμους παρασκευαστές και πολύ καλής ποιότητας.

DR Κουμαρέλας Ιωάννης
Κτηνίατρος

“Νεκρή” εννοούμε την περίοδο από το τέλος μιας κυνηγετικής περιόδου μέχρι την αρχή της επομένης.

O χρόνος που τα σκυλιά μένουν μακριά απ’ το κυνήγι είναι αναγκαστικά μεγάλος επτά μήνες για τα πουλόσκυλα και οκτώ για τους ιχνηλάτες. Ο νόμος επιτρέπει να βγάζουμε τα κυνηγόσκυλα για άσκηση όλο το χρόνο, με ορισμένους περιορισμούς που καθορίζονται από τα κατά τόπους Δασαρχεία.

H περίοδος αυτή μας δίνει τη δυνατότητα να προετοιμάσουμε τα σκυλιά για το κυνήγι διορθώνοντας λάθη και ελαττώματα. Χωρίς το όπλο μας δίνεται η δυνατότητα να εντοπίσουμε καλύτερα τα αδύνατα σημεία του σκύλου και να αντιμετωπίσουμε πιο ορθολογιστικά το πρόβλημα.
Eπίσης, μπορούμε να φέρουμε σε επαφή με τα θηράματα τα νέα σκυλιά δίνοντάς τους την ευκαιρία να αποκτήσουν εμπειρίες και αυτοπεποίθηση, αλλά να αποκτήσουν και τη σωματική ρώμη με τη συνεχή άσκηση.

Τα έμπειρα κυνηγόσκυλα που πιθανόν να μην χρειάζονται εκπαιδευτικές παρεμβάσεις θα πρέπει να ασκούνται σωματικά συχνά ώστε να μην χάσουν τη φυσική τους κατάσταση και να μην βάλουν περιττά κιλά. Στους ιχνηλάτες την περίοδο αυτή μπορούμε να κάνουμε εκπαιδευτικές παρεμβάσεις στη τάση που έχουν να ακολουθούν τον ντόρο της αλεπούς.

Οι διατροφικές ανάγκες αυτή την περίοδο είναι λιγότερες. Για το λόγο αυτό και για να μην κάνουμε το σκύλο μας παχύσαρκο ελαττώνουμε σε ποσότητα τροφής, είτε τυποποιημένης είτε μαγειρεμένη στο σπίτι αποφεύγοντας τα λίπη, και τα πολλά κρεατικά. Η ξηρά τροφή καλό είναι να έχει λιγότερες πρωτεΐνες.
Όσοι ετοιμάζουν το φαγητό στο σπίτι, να βάζουν στα σκυλιά μαζί με άπαχο κρέας ρύζι, ζυμαρικά και λαχανικά τα οποία πρέπει να είναι βρασμένα πολύ καλά. Το νερό πρέπει να είναι αρκετό ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες.

* Προσέχουμε την υγεία του σκύλου και την καθαριότητά του καθημερινά.
* Ψεκάζουμε τον χώρο που μένει με ειδικά παρασιτοκτόνα για τσιμπούρια, σκνίπες, ψύλλους κ.λπ.
* Κάνουμε προληπτικές θεραπείες για ασθένειες και για προστασία από τα παράσιτα.
* Βουρτσίζουμε συχνά το τρίχωμα, ειδικά στα μακρύτριχα σκυλιά.
* Ελέγχουμε τα αφτιά, το μέρος του πρωκτού, τα γεννητικά μόρια και τα δάχτυλα, για άγανα, στάχυα, αγκάθια που τυχόν έχουν καρφωθεί στο δέρμα μετά από κάθε έξοδο.
* Κοιτάζουμε και για τσιμπούρια σε όλο το σώμα.
* Κόβουμε τα νύχια προσεκτικά να μην ματώσουν για τι μεγαλώνουν πολύ όταν ο σκύλος δεν έχει συχνές εξόδους.

Προσέχουμε ο χώρος γέννησης να είναι καθαρός και το ζώο να είναι ήρεμο και να μην δέχεται επισκέψεις χωρίς λόγο. Μετά την γέννηση απολυμαίνουμε τον ομφάλιο λώρο με αντιβιοτικό σπέϋ ή πλύση με μπανταντίν.

Απαραίτητη προϋπόθεση για την υγεία του σκύλου είναι να θηλάσει αμέσως μετά
την γέννησή του γιατί τότε το μητρικό γάλα είναι πλούσιο σε αντισώματα (κολόστρο, πρωτόγαλο). Σε ηλικία 21 ημερών κάνουμε αποπαρασίτωση των κουταβιών για τις ασκάριδες που παίρνουν κατά τον θηλασμό από τη μητέρα. Για την αποπαρασίτωση υπάρχουν διάφορα σκευάσματα που ανταποκρίνονται καλά στη θεραπεία αυτών των παρασίτων για τα οποία θα σας συμβουλέψει ο κτηνίατρός σας. Θα ακολουθήσει δεύτερη αποπαρασίτωση, εγώ συνιστώ κατά την 41η ημέρα, και αμέσως μετά από μια εβδομάδα να γίνει απαραίτητα ο εμβολιασμός προφύλαξης των βασικών νοσημάτων του ζώου.

Βασικά νοσήματα για τα οποία είναι απαραίτητος ο εμβολιασμός είναι PARVOVIRUS (γαστρεντερίτιδα) LEPTOSPIRA, CIMURO (μόρβα) και ηπατίτιδα. Ετσι φτάνουμε σε μια ηλικία που το ζώο αρχίσει να αντιμετωπίζει την ζωή χωρίς κινδύνους και χωρίς να υπάρχει κίνδυνος μετάδοσης νοσημάτων.
Σε επόμενο άρθρο θα απαντήσουμε σε απορίες σας για διάφορα νοσήματα.

Dr Κουμαρέλας Ιωάννης

Από καιρό παρακολουθώ την πορεία του νέου αυτού φαρμάκου, MILTEFORAN, στην Ευρωπαϊκή αγορά επικοινωνώντας με φίλους εκτροφείς, εκπαιδευτές και συνειδητοποιημένους κυνόφιλους. Από την αρχή οι πληροφορίες μου ήταν θετικές ως προς την αποτελεσματικότητα και κυρίως στο ότι δεν έχει παρενέργειες.

Πριν σας το ανακοινώσω, επειδή δεν είμαι κτηνίατρος αφ’ ενός και δεν έχω στατιστικά στοιχεία αφ’ εταίρου, απευθύνθηκα για μία ακόμη φορά στον καθηγητή Κο Σ. Χαραλαμπίδη του εργαστηρίου Παρασιτολογίας και Παρασιτικών Νοσημάτων της Κτηνιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ.

Σας παραθέτω την ερώτησή μου και την απάντηση που είχε την καλοσύνη να μου αποστείλει.

Αξιότιμε κύριε Καθηγητά, Κε Χαραλαμπίδη
Εκμεταλλευόμενος την καλοσύνη σας να απαντήσετε στο ερώτημα που σας είχα θέσει τον Νοέμβριο του 2004 (επισυνάπτεται), θα σας παρακαλούσα να με ενημερώσετε αν έχετε γράψει σχετικό άρθρο για το νέο πόσιμο φάρμακο για την Λείσμανίωση. Στο Forum μας οι ιδιοκτήτες των σκύλων είναι ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένοι με τα θέματα υγείας και σωστής διαβίωσης των.
Έχουμε πληροφορηθεί πως δεν υπάρχουν παρενέργειες όπως με την μέχρι τώρα γνωστή μας αγωγή. Πως το κόστος είναι σαφώς μικρότερο διότι δεν απαιτούνται συχνές εξετάσεις ή 10πλάσιο του πραγματικού κόστους του σκευάσματος λόγω ανυπαρξίας.
Μας ενδιαφέρει ιδιαιτέρως η αποτελεσματικότητα του φαρμάκου γιατί σαν νέο προϊόν δεν έχει τύχει να διαβάσουμε στατιστικές καθώς και αν όντως δεν υπάρχουν παρενέργειες.
Με χαρά μας θα δημοσιεύσουμε την απάντησή σας αν το επιθυμείτε.

Με εκτίμηση
Γιάννης Νικολακόπουλος

Κύριε Νικολακόπουλε,

Το Milteforan έχει παρόμοια αποτελεσματικότητα με εκείνη των ήδη γνωστών σκευασμάτων που χρησιμοποιούνται στη λεϊσμανίωση του σκύλου. Παρουσιάζει όμως ορισμένα σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως π.χ. χορηγείται μία φορά την ημέρα μαζί με την τροφή του ζώου, παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα στους ιστούς, δεν εμφανίζει νεφρο- και ηπατοτοξικότητα κ.ά. Στην πραγματικότητα το Milteforan παίρνει τη θέση του Glucantime στην αντιμετώπιση της λεϊσμανίωσης του σκύλου.

Σε κάθε περίπτωση τα καλύτερα αποτελέσματα παρατηρούνται, όταν: α) υπολογίζεται το βάρος του ζώου πριν και κατά τη διάρκεια της αγωγής και χορηγείται 1 κ.εκ. Milteforan/10 κιλά ζώου, μαζί με την τροφή, μία φορά την ημέρα, για 28 ημέρες, και β) παράλληλα χορηγούνται στο ζώο 10 mg αλλοπουρινόλη/κιλό ζώου, από το στόμα, ανά 12ωρο (πρωί-βράδυ), για 7 μήνες.

Η θεραπεία της λεϊσμανίωσης απαιτεί συνεχή παρακολούθηση από τον κτηνίατρο (τουλάχιστον για 2 χρόνια μετά την αγωγή) και εκδήλωση ουσιαστικού ενδιαφέροντος από τον ιδιοκτήτη.

Με εκτίμηση

Σ. Θ. Χαραλαμπίδης, καθ/τής
Εργαστήριο Παρασιτολογίας και Παρασιτικών Νοσημάτων
Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ.

της Δήμητρας Παπαδοπούλου

Epagneul Breton – Το χρονικό του εορτασμού της πρώτης του εκατονταετηρίδας
LOUDEAC 16-19 Αυγούστου 2007

Το να παρευρεθείς στην επέτειο μιας οποιασδήποτε εκατονταετηρίδας αποτελεί μια ευτυχή συγκυρία. Το να παρευρεθείς όμως σε μια τέτοιου βεληνεκούς κυνοφιλική διοργάνωση, διεθνούς εκτοπίσματος και απαράμιλλης αίγλης, αποτελεί από τις πιο ευτυχείς στιγμές τόσο στην προσωπική ζωή όσο και στην κυνοφιλική πορεία ενός ανθρώπου. Για τον απλούστατο λόγο ότι είναι από τα γεγονότα που συμβαίνουν μια φορά στη ζωή του κάθε ανθρώπου και δυστυχώς, επειδή η φύση έτσι το προστάζει, δεν επαναλαμβάνονται.
Τη σπάνια αυτή εμπειρία είχαμε την τύχη να ζήσουμε τέσσερις αρχικά κυνόφιλοι και όπως εξελίχθηκε στην πορεία και φίλοι (Ανδρέας Κατσίκης, Κώστας Βλάχος, Γιάννης Φραγγίδης και Δήμητρα Παπαδοπούλου), που ξεκινήσαμε από τη Θεσσαλονίκη για το Loudéac της Βρετάνης στη ΒΔ Γαλλία στις 16 Αυγούστου του 2007. Η επέτειος για τα εκατό χρόνια από την ίδρυση του γαλλικού Club Epagneul Breton μεταμόρφωσε για λίγες μέρες το κατά τα άλλα ήσυχο και καθ’όλα γραφικό Loudéac σε κοσμοπολίτικη πρωτεύουσα. Η αθρόα συρροή κυνόφιλων, κυριολεκτικά από τις τέσσερις γωνιές του κόσμου, εντυπωσίασε τόσο τις οργανωτικές αρχές όσο και την τοπική και ένθερμα φιλόξενη κοινωνία (όσοι δεν είχαν την προνοητικότητα να κλείσουν έγκαιρα ξενοδοχείο στην ευρύτερη περιοχή –διότι τα ξενοδοχεία στο Loudéac ήταν κλεισμένα ένα χρόνο πριν!- μάλλον θα δυσανασχέτησαν). Έτσι, Γάλλοι, Άγγλοι, Ιταλοί, Ισπανοί, Νορβηγοί, Πορτογάλοι, Σουηδοί, Δανοί, Αμερικάνοι, Γερμανοί και Μπρετονάδες άλλων εθνικοτήτων είχαν την τύχη να συνευρεθούν για λίγες μέρες, να ανταλλάξουν απόψεις, εμπειρίες, γνώσεις, να διασκεδάσουν, να κάνουν τουρισμό, να συμμετάσχουν στις κυνοφιλικές εκδηλώσεις, να γευτούν τη γλύκα τόσο της νίκης όσο και της ήττας. Γιατί σε μια τέτοια εκδήλωση –όσο τετριμμένο κι αν ακούγεται- και μόνο η συμμετοχή είναι υπέρμετρα τιμητική. Αυτός εξάλλου ο πολυδιάστατος χαρακτήρας μιας διοργάνωσης με κυνοφιλικό κατά βάση πυρήνα, που όμως επιτυχώς εμπλουτίστηκε με άλλες δραστηριότητες, αποτέλεσε την απροσδόκητη επιτυχία και συνάμα την μεγάλη πρωτοτυπία της διοργάνωσης.

Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν την Πέμπτη 16 Αυγούστου με την επονομαζόμενη «Νύχτα των Ξένων». Τόπος συνάντησης είχε οριστεί το Ιπποδρόμιο του Loudéac (ένα παλιό κυριολεκτικά ιπποδρόμιο κατάλληλο να υποδεχτεί το πλήθος των επισκεπτών), όπου λεωφορεία μισθωμένα από τους διοργανωτές μας περίμεναν να μας οδηγήσουν στο ξενοδοχείο όπου προβλεπόταν το εναρκτήριο δείπνο. Η υποδοχή που μας επεφύλαξαν οι διοργανωτές αποδείχθηκε, αν μη τι άλλο, εντυπωσιακή! Η βραδιά άρχισε με την ομιλία του προέδρου του γαλλικού Club Epagneul Breton και γνωστού από παλιά στους κυνοφιλικούς κύκλους της Γαλλίας για την προσφορά του τόσο στον όμιλο όσο και στη φυλή, Christian Gunther. Η ομιλία του προέδρου ξεκίνησε με ιστορικά στοιχεία, εστιάζοντας στην ίδρυση του γαλλικού Club το 1907, στην ιστορία της φυλής, στην εξέλιξη του με την πάροδο των χρόνων για να καταλήξει στη σημασία της τήρησης του στάνταρ και στην ανάγκη συμβολής όλων των Club-μελών του AICEB για την προώθηση της φυλής. «Αγαπητοί φίλοι από το εξωτερικό, σας καλωσορίζω και σας ευχαριστώ για όλα όσα κάνετε στις χώρες σας για να προωθήσετε και να διαδώσετε το αγαπημένο μας Epagneul Breton. Ξέρουμε τις οικονομικές και οποιαδήποτε άλλης μορφής προσπάθειες που κάνετε και εκτιμούμε βαθύτατα την επίσκεψη σας. Είναι η απόδειξη μιας φιλίας της οποίας θα προσπαθήσουμε να φανούμε αντάξιοι. Γι’αυτό και στο εξής σας ονομάζω επίσημα ‘πρεσβευτές’ του Epagneul Breton, τιμητικός τίτλος που θα σημαδέψει τη υπόλοιπη ζωή σας» σημείωσε μεταξύ άλλων ο πρόεδρος, καλωσορίζοντας έτσι τους εκπροσώπους όλων των κρατών, καθώς και τους δόκιμους κριτές που είχαν την τύχη να μαθητεύσουν και να «συν-κρίνουν» δίπλα στα μεγαλύτερα ονόματα του ευρωπαϊκού κυνοφιλικού στερεώματος.

Το πρωινό της επόμενης μέρας ήταν αφιερωμένο σε αγροτουριστικές περιηγήσεις. Η επίσκεψη στο σιδηρουργικό χωριό Les Forges des Salles και στο γειτονικό αβαείο μας χάρισε μια μικρή γεύση του υπέροχου φυσικού τοπίου και της εξαίρετης τοπικής τουριστικής ανάπτυξης. Το απογευματινό πρόγραμμα μας επεφύλασσε επίσκεψη στο Callac της Βρετάνης. Το να επισκέπτεσαι την παγκοσμίως αναγνωρισμένη πρωτεύουσα και γενέτειρα του Epagneul Breton δεν μπορεί παρά να σε γεμίζει με συγκίνηση. Η επίσκεψη περιλάμβανε αρχικά ξενάγηση στο προσφάτως εγκαινιασμένο μουσείο του Epagneul Breton. Πρόκειται για ένα χώρο μικρό, φιλόξενο, στημένο με μεράκι από ένα πλήθος ανθρώπων που αγαπούν και διακονεύουν τη φυλή. Ιστορικά στοιχεία για τη φυλή, οπτικοακουστικά μέσα που αποτυπώνουν γλαφυρά το στάνταρ της, φωτογραφίες από τους μεγαλύτερους πρωταθλητές και τους σημαντικότερους εκτροφείς, προτομές Breton, σήματα από τα Club ανά τον κόσμο κι ένα σωρό άλλα ετερόκλιτα μεν αλλά ευφυώς συνδυασμένα στοιχεία συνθέτουν ένα σκηνικό που θα ζήλευε οποιοσδήποτε κυνόφιλος. Η μέρα στην πρωτεύουσα του Breton συνεχίστηκε με επίσκεψη στις εγκαταστάσεις των μεγαλύτερων κυνοτροφείων της φυλής (Joncour, Morin, Bourdon, Lavenant). Το δικό μας γκρουπ είχε την τύχη να επισκεφτεί το κυνοτροφείο του Marc Joncour με την γνωστή επωνυμία De Kerveillant καθώς και του Patrick Morin με τη εξίσου γνωστή επωνυμία De Keranloun. Τόσο οι εγκαταστάσεις όσο και ο επαγγελματισμός των δυο κυνοτρόφων, καθώς και η υψηλή ποιότητα των σκυλιών τους, ήταν άκρως εντυπωσιακά! Ο κος Marc Joncour -ένας από τους μεγαλύτερους εκτροφείς και κυναγωγούς, παρά το νεαρό της ηλικίας του, και γνωστός σε όσους παρακολουθούν τα αγωνιστικά τεκταινόμενα σε ευρωπαϊκό επίπεδο- μας ξενάγησε στις εγκαταστάσεις και στους χώρους διαμονής των σκυλιών, όπου ανάμεσα στα άλλα σκυλιά είδαμε και τον πρωταθλητή του και étalon recommandé Luron de Kerveillant, καθώς και τα κουτάβια από τις νέες του γέννες. Ο κος Morin μάλιστα, γιος του γνωστού Guy Morin, μας επεφύλασσε μια μικρή περιήγηση στους χώρους εκπαίδευσης των σκυλιών του –μια ομολογουμένως μεγάλη ιδιόκτητη έκταση κατάλληλα διαμορφωμένη για την εκπαίδευση των σκυλιών- κάνοντας ταυτόχρονα και μια επίδειξη apport στο νερό με ένα κουτάβι τριών μόλις μηνών!

Η επόμενη μέρα ήταν αφιερωμένη στους αγώνες εργασίας και στην εξέταση φυσικών προσόντων. Είχαμε την τύχη να παρακολουθήσουμε και να μαθητεύσουμε (οι τρεις από εμάς ως δόκιμοι κριτές και η υποφαινόμενη ως απλός παρατηρητής) κοντά σε έναν από τους μεγαλύτερους Γάλλους διεθνώς αναγνωρισμένους κριτές, τον κο Bordet (ο κ. Φραγγίδης), καθώς κι έναν νεαρό σε ηλικία αλλά ανερχόμενο κριτή, τον κο Toulet (οι κ.κ. Βλάχος – Κατσίκης). Οι γνώσεις που αποκομίσαμε και η πολύτιμη εμπειρία αποτέλεσαν τη σημαντικότερη ανταμοιβή μιας κατά τα άλλα κουραστικής μέρας, η οποία ωστόσο μιας επεφύλασσε στο τέλος της ένα πλούσιο δείπνο! Στο δημαρχιακό μέγαρο του Loudéac οργανώθηκε εορταστικό δείπνο κατά τη διάρκεια του οποίου βραβεύτηκαν τόσο οι ιδιοκτήτες και κυναγωγοί των καλύτερων Breton της χρονιάς (ο Marc Joncour βραβεύτηκε ως ο κυναγωγός του καλύτερου Breton όλης της χρονιάς, Tantale de Keranlouan, με βάση τη βαθμολογία του στο σύνολο των αγώνων της χρονιάς), όσο και μεγάλες προσωπικότητες της κυνοφιλίας για την προσφορά τους στον όμιλο και τη φυλή (αναμεσά τους και ο κος Gaudin που έκρινε την εθνική μας έκθεση εκτροφής το 2006).

Η Κυριακή ήταν αφιερωμένη εξολοκλήρου στην έκθεση μορφολογίας για την ανάδειξη του καλύτερου Epagneul Breton της επετείου της εκατονταετηρίδας. Η έκθεση πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις του ιπποδρομίου του Loudéac ο οποίος είχε διαμορφωθεί κατάλληλα για να υποδεχτεί τα συνολικά 327 (!!) Breton που συμμετείχαν στην έκθεση, τους ιδιοκτήτες τους και όσους παρακολούθησαν το συναρπαστικό αυτό θέαμα. Ο αριθμός συμμετοχών, όπως χαρακτηριστικά σημείωσε και ο ίδιος ο πρόεδρος, αποτέλεσε ρεκόρ για τα χρονικά και η προνοητικότητα των Γάλλων να στήσουν κλουβιά στον εσωτερικό χώρο του ιπποδρομίου, για να φιλοξενήσουν τα σκυλιά ως την ώρα της παρουσίασης τους στο στίβο, αποδείχτηκε σωτήρια. Η διοργάνωση γενικότερα υπήρξε άψογη και υποδειγματική, και παρά τα τερτίπια του καιρού (οι 10 βαθμοί κελσίου και το ψιλόβροχο της Βρετάνης της στιγμή που στην Ελλάδα επικρατούσε καύσωνας ευτυχώς δεν μας βρήκαν απροετοίμαστους!), απολαύσαμε στο μέγιστο την καθ’όλα αψεγάδιαστη αυτή εκδήλωση.

Η αποστολή μας συμμετείχε με δυο σκυλιά˙ στην κατηγορία αρσενικών λοιπών χρωμάτων εργασίας με τον Strimona’s F.I. Kent, το ασπρόμαυρο Breton του κ.Βλάχου που ανάμεσα στις αναρίθμητες διακρίσεις του, αναδείχτηκε και καλύτερο Breton Ελληνικής εκτροφής στη φετινή εθνική έκθεση εκτροφής του Ομίλου˙ στην κατηγορία θηλυκών λοιπών χρωμάτων εργασίας με την Tanja των κ.κ. Φραγγίδη – Κουριδάκη, ένα Breton που εντυπωσίασε για την ομορφιά του ευρωπαίους και μη τόσο εκτροφείς όσο και ιδιοκτήτες. Ο αγώνας ήταν κατά γενική ομολογία δύσκολος. Τόσο ο αριθμός των συμμετοχών όσο και η ποιότητα των σκύλων καθιστούσε μια ενδεχόμενη νίκη της αποστολής μας ανέλπιστη και αναπάντεχη. Ο Kent και η Tanja όμως απέδειξαν περίτρανα ότι όχι απλά μπορούν αξιοπρεπώς να σταθούν σ’ένα ευρωπαϊκό αγώνα αλλά και να διεκδικήσουν επάξια το κύπελλο, το οποίο και τελικά κατέχτησαν. Ο Kent, αφήνοντας πίσω του τα υπόλοιπα δέκα Breton που συμμετείχαν στην κατηγορία του, μπήκε στη βαθμολογία με το χαρακτηρισμό εξαίρετος, κατακτώντας τη δεύτερη θέση και χάνοντας την πρωτιά, μετά από περισσή σκέψη, από ένα γαλλικό Breton. Η Tanja αναδείχτηκε πρώτη εξαίρετη στην κατηγορία της και χάρισε στην αποστολή μας συγκίνηση και περηφάνια με το RCAC που κατέκτησε, μια ούτως ή άλλως μεγάλη διάκριση, πόσο μάλλον για τα δεδομένα αυτού του αγώνα. Πρόκειται όχι απλά για δυο δυνατές συμμετοχές αλλά και για δυο μεγάλες νίκες αφού, σημειωτέον, είναι η πρώτη φορά που ελληνικά σκυλιά συμμετέχουν και μάλιστα καταχτούν κύπελλο σε γαλλική εθνική έκθεση εκτροφής (τρία κύπελλα με συμμετοχή δυο σκυλιών αποτελεί μια εντυπωσιακή αναλογία για το επίπεδο ενός τέτοιου αγώνα!). Μια νίκη που εκτός όλων των άλλων ανέδειξε κατά βάση τη χώρα μας και μας έκανε γνωστούς στο εξωτερικό. Γιατί, εκπροσωπώντας εν προκειμένω το Epagneul Breton της Ελλάδας, με τη νίκη αυτή αποδείξαμε επίσης ότι το επίπεδο του Breton στην χώρα μας διαρκώς ανεβαίνει, ξεπερνώντας κατά πολύ χώρες με μεγαλύτερη παράδοση στην κυνοφιλία. Για την ιστορία και μόνο, καλύτερο φυλής αναδείχτηκε ο Troll du Sulon του κ. Le Roux. Τη Δευτέρα το πρωί αναχωρήσαμε για Παρίσι με απώτερο προορισμό τη Θεσσαλονίκη φορτωμένοι με υπέρβαρες αποσκευές, πολλές αναμνήσεις, πολύτιμες εμπειρίες, ηθική ικανοποίηση και φυσικά τέσσερα σκυλιά παραπάνω (αλίμονο αν δεν επενδύαμε και σε ελπίδες εισαγωγής!).

Τελειώνοντας ας μου επιτραπεί να επισημάνω δύο πράγματα: Πρώτο το να αποδώσεις την πραγματική διάσταση μιας τέτοιας εκδήλωσης και την ένταση των συναισθημάτων αποτελεί ένα ουτοπικό εγχείρημα, ανέλαβα προσωπικά να το διεκπεραιώσω θέλοντας να δώσω σε όσους είχαν το ενδιαφέρον και τη περιέργεια να μάθουν, μια μικρή γεύση του τι ζήσαμε τις τέσσερεις αυτές μέρες στη Γαλλία, καθώς και του πως διοργανώνεται μια τέτοιου διαμετρήματος εκδήλωση (οι φωτογραφίες δεν αποτελούν παρά ένα πολύ μικρό δείγμα). Δεύτερο κάτι που ενώ θα έπρεπε να είναι αυτονόητο, τείνουν να το ξεχνάνε, ενσυνείδητα ή ασυνείδητα, όλο και περισσότερο όσοι λαμβάνουν μέρος σε παρόμοιου είδους κυνοφιλικές εκδηλώσεις. Εκείνο που δίνει αξία στις κυνοφιλικές εκδηλώσεις και θα μπορούσε να κάνει ένα τέτοιο ταξίδι αξέχαστο, εκτός από τη συμμετοχή, τις νίκες και τα κύπελλα, που ούτως ή άλλως και αναμφισβήτητα αποτελούν μια ηθική αν μη τι άλλο ικανοποίηση, είναι πάνω και πέρα από όλα η ανθρώπινη επικοινωνία. Κι ευτυχώς, από όλες τις απόψεις, το ταξίδι αυτό θα μείνει και στους τέσσερις μας αξέχαστο!

Από την έκδοση της ΚΟΜΑΘ ΠΑΝ-ΘΗΡΑΣ 2007

H Ελλάδα γεωγραφικά ανήκει στην περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης και της ανατολικής Μεσογείου και αποτελεί το σταυροδρόμι τριών ηπείρων, της Ευρώπης της Ασίας και της Αφρικής.
Η γεωμορφολογία της παρουσιάζει ιδιαίτερα μεγάλη ποικιλομορφία. Είναι ορεινή κυρίως χώρα, καθώς το 70% της έκτασης της καλύπτεται από βουνά. Έχει επίσης πολύ μακριά ακτογραμμή (16.000 χλμ), με πληθώρα χερσονήσων και νησιών.
Το κλίμα επηρεάζεται έντονα από τη γεωγραφία και τη γεωμορφολογία. Σε γενικές γραμμές είναι μεσογειακό, με βροχερούς χειμώνες και ξηρά καλοκαίρια.
Εν τούτοις απαντούν πολλοί κλιματικοί τύποι, από τον ερημικό (κατά το θέρος) της νοτιοανατολικής Κρήτης έως τον ηπειρωτικό υγρό και ψυχρό τύπο της οροσειράς της Ροδόπης.

Η μεγάλη αβιοτική ποικιλομορφία και κυρίως το “μωσαϊκό” των μικροκλιματικών τύπων αντικατοπτρίζεται στην παρουσία μεγάλης ποικιλότητας χλωρίδας, πανίδας και οικοσυστημάτων.
Η ελληνική χλωρίδα αποτελείται από μεσογειακά, μεσευρωπαϊκά και ιρανοκασπικά στοιχεία. Τα είδη που έχουν καταγραφεί ξεπερνούν τα 6.000. Λόγω δε της απομόνωσης των πολυάριθμων βουνών και νησιών τα ενδημικά είδη φθάνουν τα 780 (13%). Από αυτά τα 263 θεωρούνται σπάνια και απειλούμενα.
Η πανίδα αποτελείται από πλούσιο μίγμα ευρωπαϊκών, ασιατικών και αφρικανικών ειδών και περιλαμβάνει αξιόλογο αριθμό ενδημικών ειδών. Έχουν καταγραφεί 422 είδη πουλιών από τα οποία 100 (13,7%) περιλαμβάνονται στην κατηγορία των απειλούμενων, τα περισσότερα των οποίων 96% είναι είδη των υγροτόπων και φωλιάζουν στον ελληνικό χώρο. Μερικά είδη μάλιστα όπως π.χ. ο Αργυροπελεκάνος, (pelecanus crispus) δεν φωλιάζουν σε καμία άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα θηλαστικά περιλαμβάνουν 116 είδη από τα οποία 57 ανήκουν στην κατηγορία των απειλούμενων σύμφωνα με την Παγκόσμια Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN).
Η ιχθυοπανίδα των εσωτερικών υδάτων είναι μια από τις πιο πλούσιες της Ευρώπης. Έχουν καταγραφεί 107 είδη, από τα οποία τα 37 είναι ενδημικά.
Η ερπετοπανίδα είναι επίσης πλούσια, με τουλάχιστον 18 είδη αμφιβίων και 59 είδη ερπετών.
Τέλος, τα ασπόνδυλα περιλαμβάνουν περίπου 20.000 είδη, αριθμό εξαιρετικά υψηλό σχετικά με το μικρό μέγεθος της χώρας μας.
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η χώρα μας, σε σύγκριση με τα άλλα κράτη της Ευρώπης, διαθέτει μια πλούσια φυσική κληρονομιά.
Η παγκόσμια ανησυχία που εκφράστηκε στη Συνδιάσκεψη του Ρίο (1992) για τη συνεχιζόμενη συρρίκνωση της βιοποικιλότητας στον πλανήτη μας, αποτέλεσε βασικό κίνητρο για την αφύπνιση πολλών κρατών και διεθνών οργανισμών για τη λήψη μέτρων για την αποτελεσματικότερη προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Ανάμεσα στα πρώτα μέτρα που έλαβε η Ε.Ε. για τη προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, ήταν η ίδρυση προστατευόμενων περιοχών. Η ίδρυση τους στηρίζονταν στην κοινοτική οδηγία 79/409 «Περί διατηρήσεως των άγριων πτηνών όπου προβλέπονταν μια σειρά από ενέργειες και δεσμεύσεις των κρατών μελών, ανάμεσα στις οποίες περιλαμβάνονταν η προστασία και αποκατάσταση των βιοτόπων και η απαγόρευση της θήρας ή άλλων δραστηριοτήτων που θέτουν σε κίνδυνο τον πληθυσμό των απειλουμένων ειδών». Επίσης προβλέπονταν και η δημιουργία περιοχών ειδικής προστασίας. Στη συνέχεια ακολούθησε η κοινοτική οδηγία 92/43 για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας, στην οποία προβλεπόταν η δημιουργία του δικτύου προστατευόμενων περιοχών, το γνωστό NATURA 2000. Στόχος της οδηγίας αυτής ήταν να υπάρξει αποτελεσματική προστασία σε πανευρωπαϊκό επίπεδο των οικοτόπων που έχουν ιδιαίτερη αξία η βιοτόπων απειλουμένων ειδών.
Πέραν των κοινοτικών οδηγιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης η χώρα μας έχει υπογράψει και διεθνείς συμβάσεις με συνέπεια τη δέσμευση της για την εφαρμογή τους (Ramsar, Σύμβαση Βέρνης, Βόννης, Βαρκελώνης, CITES).

Τα τελευταία χρόνια είναι κοινή διαπίστωση ότι η ελληνική πολιτεία έχει δείξει μια ιδιαίτερη κατανόηση και ευαισθητοποίηση γύρω από τις απειλές και τους κίνδυνους εξαφάνισης από τη χώρα μας πολλών φυτικών και ζωικών ειδών και της μείωσης της βιοποικιλότητας λόγω των ανθρώπινων επεμβάσεων και αλλοιώσεων των φυσικών οικοσυστημάτων.
Συνέπεια των αποξηράνσεων των υγροτόπων (υπολογίζεται ότι το 75% των υγροτόπων έχει καταστραφεί), της αποψίλωσης των δασών (από 25% στο 18%), των αλλαγών χρήσης της γης, των εκτεταμένων μονοκαλλιεργειών, της αλόγιστης χρήσης τοξικών φυτοφαρμάκων κλπ., οι σχετικοί με το φυσικό περιβάλλον προβληματισμοί και ανησυχίες επικεντρώθηκαν στη συστηματική προστασία και διαχείριση ευαίσθητων οικοσυστημάτων και περιοχών με στόχο τη διατήρηση της φυσικής τους κατάστασης σε όποιο σημείο αυτές σήμερα βρίσκονται. Εδώ πρέπει να τονισθεί ότι, παρά τις όποιες αλλοιώσεις των οικοσυστημάτων της χώρας μας από ανθρώπινες επεμβάσεις, σε καμιά άλλη ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει διατηρηθεί τόσο μεγάλη βιοποικιλότητα, η οποία να βρίσκεται τόσο κοντά στις φυσικές συνθήκες.

Η χώρα μας ανταποκρινόμενη στις παραπάνω Κοινοτικές Οδηγίες και Διεθνείς Συμβάσεις, καθιέρωσε το θεσμό της ίδρυσης “Προστατευόμενων Περιοχών”, που σήμερα αριθμούν περίπου τις 300 και καλύπτουν σε έκταση το 20% της συνολικής έκτασης της χώρας, καθώς και τη σύσταση ειδικών Φορέων Διαχείρισης τους.
Στον παραπάνω αριθμό 196 περιοχές περιλαμβάνουν οικοτόπους και είδη φυτικά και ζωικά μοναδικά για τη χώρα μας 154 χαρακτηρίζονται ως ζώνες ειδικής προστασίας, σημαντικές για την πτηνοπανίδα.
Στον κατάλογο συμπεριλαμβάνονται επίσης οι υγρότοποι Ραμσάρ και οι Εθνικοί δρυμοί του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης των Τροφίμων. Οι παραπάνω περιοχές καλύπτουν έκταση περίπου 30.000.000 στεμμάτων, στις οποίες περιλαμβάνονται μεγάλες θαλάσσιες εκτάσεις (6.000.000 στρμ), καθώς και εσωτερικά νερά (1.500.000 στρμ.). Στο παρελθόν η διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών επικεντρώνονταν απλά την ανακήρυξη τους και την απομόνωση τους από οποιαδήποτε ανθρώπινη παρέμβαση με τη θέσπιση απαγορευτικών διατάξεων και περιορισμών.
Η εμπειρία έδειξε ότι σε περιπτώσεις όπου η στρατηγική της προστασίας μιας περιοχής περιοριζόταν απλά στην απομάκρυνση κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας, δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την μη επίτευξη του στόχου προστασίας της περιοχής.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του δάσους της Δαδιάς, όπου σκοπός της ανακήρυξης του ως προστατευόμενη περιοχή ήταν η προστασία των αρπακτικών πτηνών των οποίων η ποικιλομορφία ήταν μοναδική στον Ευρωπαϊκό χώρο.
Η απομάκρυνση όλων των ανθρώπινων δραστηριοτήτων από τη περιοχή, όπως απαγόρευση υλοτομιών, εγκατάλειψη γεωργικών καλλιεργειών, απομάκρυνση της κτηνοτροφίας, κλείσιμο των δρόμων κλπ., συνετέλεσε στη διαταραχή των προϋπαρχουσών διεργασιών και αλληλεξαρτήσεων των βιοτικών και αβιοτικών παραμέτρων του οικοσυστήματος, με αποτέλεσμα τα υπάρχοντα διάκενα να περιορισθούν, η συγκόμωση του δάσους να αυξηθεί και να στερηθούν έτσι τα αρπακτικά των διαθέσιμων τροφής και τις θέσεις φωλεοποίησης. Προϋποθέσεις απαραίτητες για την επιβίωση και προστασία των αρπακτικών.

Με τη σύγχρονη επιστημονική αντίληψη της φιλοσοφίας των πολλαπλών σκοπών του φυσικού περιβάλλοντος έγινε πλέον κατανοητό ότι είναι ανάγκη η υιοθέτηση μιας νέας νοοτροπίας και αντίληψης του ρόλου που πρέπει να έχουν οι περιοχές αυτές προστασίας ως προς τον τρόπο διαχείρισης.
Μια διαχείριση που βασίζεται στις θεμελιώδεις οικολογικές αρχές και κανόνες και την αναγκαιότητα της ένταξης τους στη χρήση τους στην κοινωνία. Διάφορες ανθρώπινες δραστηριότητες συμβατές με τη μέχρι τώρα διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος ως π.χ. παραδοσιακή αλιεία, δασοπονία, κυνήγι κλπ., μπορούν να θεωρούνται ότι δεν πρέπει να αποκλείονται από τη διαχείριση των προστατευομένων περιοχών και ιδιαίτερα στις περιφερειακές ζώνες γύρω από τη ζώνη της περιοχής υψηλής προστασίας. Δεν πρέπει να αγνοείται το γεγονός ότι ο άνθρωπος στο παρελθόν ως χρήσης των περιοχών αυτών συνηγόρησε στη σημερινή ύπαρξη τους μέσα στα πλαίσια της συνύπαρξης ανθρώπου -φυσικό περιβάλλον.

Μέσα από τα ειδικά διαχειριστικά σχέδια κάθε περιοχής μπορούν να ρυθμίζονται τα μέσα, ο χρόνος, ο τρόπος και η ένταση των μέχρι τώρα ασκούμενων ανθρώπινων δραστηριοτήτων ώστε αφενός μεν να εξασφαλίζεται η προστασία και ανάδειξη των προστατευόμενων περιοχών και αφετέρου να ικανοποιούνται και οι ανάγκες του ανθρώπου ο οποίος μπορεί και πρέπει να συμβιεί με το φυσικό περιβάλλον. Με την ορθολογική διαχείριση οι προστατευμένες περιοχές μπορούν να προσφέρουν ανεκτίμητες αξίες και λειτουργίες στην κοινωνία όπως π.χ. έρευνα, διαφύλαξη γενετικού υλικού, διατήρηση βιοποικιλότητας, υπαίθρια αναψυχή, κυνήγι κλπ και να εξακολουθήσουν να παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της φυσικής μας κληρονομιάς και την οικονομική ανάπτυξη και δραστηριότητες του ανθρώπου των τοπικών κυρίως περιοχών.

Στην εφαρμογή των πολιτικών προστασίας και διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών, πρωταρχικά θα πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη η αντίδραση ενδεχομένως των τοπικών κοινωνιών, η οποία προέρχεται από την ελλιπή ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών, η οποία προέρχεται από την ελλιπή ενημέρωση για την αναγκαιότητα της ίδρυσης τους. Θα πρέπει να γίνει κατανοητό στις τοπικές κοινωνίες ότι οι προστατευόμενες περιοχές μπορούν να αναδειχθούν σε πόλους τοπικής ανάπτυξης, μιας ανάπτυξης ήπιας μορφής με την αξιοποίηση των οικολογικών, ιστορικών και πολιτιστικών χαρακτηριστικών κάθε περιοχής. Οι όποιες αποφάσεις νομοθετικού περιεχομένου από την πολιτεία θα πρέπει, παράλληλα με την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών, όσον αφορά την αναγκαιότητα και την υποχρέωση μας να προστατεύουμε το φυσικό περιβάλλον, να εξασφαλίζουν ταυτόχρονα και την οικονομική τους ανάπτυξη, μέσω οικοτουρισμού και ανάπτυξης συγχρόνων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και καινοτομιών.

Η συνύπαρξη της οικονομικής προσφοράς των προστατευομένων περιοχών στην κοινωνία, με την ορθολογική διαχείριση τους, είναι όχι μόνο εφικτή αλλά και επιβεβλημένη. Έτσι μεγιστοποιείται αφενός μεν το κοινωνικό όφελος και αφετέρου επιτυγχάνεται η επίτευξη μιας ισορροπίας μεταξύ ανθρώπου και φυσικών πόρων και εξασφαλίζεται η αρχή της αειφορίας. Μιας αρχής που ικανοποιεί τις ανάγκες του σύγχρονου ανθρώπου και των μελλοντικών γενεών και ταυτόχρονα διασφαλίζεται η διατήρηση και ανάδειξη των πολιτιστικών, ιστορικών και οικολογικών αξιών κάθε περιοχής.

ΠΩΣ ΘΑ ΠΡΟΦΥΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΣΚΥΛΟΥΣ ΜΑΣ

Γράφει ο Ανδρέας Βρυώνης

Το φαινόμενο της φόλας δεν είναι καθόλου καινούργιο. Κάθε χρόνο τέτοια εποχή, συνήθως, στην αρχή της Κυνηγετικής Περιόδου του λαγού και της πέρδικας, αρκετές δεκάδες σκυλιά χάνονται από δηλητήρια (φόλες), που έχουν τοποθετήσει εσκεμμένα ανθρώπινα χέρια, αν μπορεί κανείς να πει ανθρώπους αυτά τα ”τέρατα” που δεν σκέπτονται αν φταίνε τα κακόμοιρα τα ζώα .

Όπως κάθε χρόνο, δυστυχώς, έτσι και φέτος, οι «γνωστοί άγνωστοι» φολάδες ξαναχτύπησαν. Τα πρώτα κρούσματα ακούστηκαν στην περιοχή του Ταϋγέτου όπου δύο λαγόσκυλα έχασαν τη ζωή τους και άλλα δύο ευτυχώς γλίτωσαν (Δυρράχι, Ρεγγίτσα). Κατόπιν, κρούσματα θανάτωσης σκύλων από φόλα ακούστηκαν στην περιοχή του Τετραζίου Όρους και στην ευρύτερη περιοχή του Ναού του Επικούρειου Απόλλωνα όπου συνάδελφος κυνηγός έχασε ένα πόιντερ ενώ κυνηγούσε πέρδικες και παρά λίγο να χάσει και δεύτερο.

Οι ιδιοκτήτες των σκύλων που χάθηκαν, πλημμυρισμένοι από οργή και αγανάκτηση, έχουν έλθει σε απόγνωση και λογικό είναι, αφού, για να «φτιάξεις» ένα σκυλί να κυνηγάει, πρέπει να ξοδέψεις αρκετό χρόνο και χρήμα, χώρια οι συναισθηματισμοί που σε «δένουν» με τον πιστό σου φίλο και σύντροφο στο κυνήγι.

Για κακή τύχη του κυνηγού και του σκύλου του, εύκολα μπορεί ο καθένας να προμηθευτεί αυτά τα δηλητήρια που συνήθως είναι φυτοφάρμακα και μάλιστα πολύ ισχυρά και χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία, να τα μετρατέψει σε δολώματα (φόλες) που, είτε μέσα σε κεφτεδάκι, είτε σε τσιγαρίδα (γουρνόπετσα) ή σε κρέας, θα δελεάσουν το ζώο που για αυτό θα φαίνεται ως φαγητό – γλύκισμα και θα τα φάει ευχάριστα, στην αρχή βέβαια, γιατί μόλις το καταπιεί το ζώο θα αρχίσει να σπαράζει από το πόνο και θα καταλήξει.

Ποιοι μπορεί να είναι οι «φολάδες» και γιατί τις ρίχνουν;
Πρώτα- πρώτα, πιθανοί φολάδες είναι οι χασισοκαλλιεργητές, που θέλοντας να απομακρύνουν από την φυτεία τους, τους «παρείσακτους» κατ’ αυτούς κυνηγούς για ευνόητους λόγους.

Έπειτα, ορισμένοι που «νομίζουν πως είναι κυνηγοί» με έλλειψη κυνηγετικής παιδείας, ή ακοινώνητοι, ή άνανδροι, θέλοντας να προφυλάξουν τα θηράματα από άλλους κυνηγούς, για να τα καρπωθούν οι ίδιοι με την ησυχία τους, χωρίς να τους ενοχλεί κανένας και μάλιστα, ίσως να μην είναι κάτοχοι άδειας θήρας, το γνωστό δηλαδή φαινόμενο τοπικισμού.
Ίσως πάλι, να έχει βάλει τις φόλες κάποιος απελπισμένος κτηνοτρόφος, για να προφυλάξει το κοπάδι του ή τις κότες του από τα διάφορα πολυπληθή αρπακτικά τετράποδα (αλεπούδες- τσακάλια- κουνάβια) και από αμέλεια ή αδιαφορία το πρωί να μην τις μάζεψε.

Προσωπικά, έχω δει σε βουνό, όχι μακριά από χωριό, την ίδια μέρα, τα κουφάρια (πτώματα) δύο αλεπούδων και ενός σκύλου. Φυσικά, μάζεψα τα σκυλιά μου και αφού έψαξα την γύρω περιοχή βρήκα και σκέπασα με μεγάλες πέτρες 3 δολώματα (φόλες) σε διπλωμένη τσιγαρίδα (γουρνόπετσα).

Πέρυσι πάλι, σε κυνήγι πέρδικας, χάσαμε ένα πάρα πολύ καλό κυνηγετικά Κούρτσχααρ του συγκυνηγού μου. Παρ’ ότι του κάναμε ενέσιμο διάλυμα, η δόση του δηλητηρίου ήταν τόσο δυνατή που ο οργανισμός του σκύλου δεν άντεξε. Σε αυτό συνέβαλε και το γεγονός ότι δεν εντοπίσαμε αμέσως το πρόβλημα αφού ο σκύλος είχε εξαφανισθεί.

Υπήρξε όμως φορά, που σώσαμε σκύλο γιατί πράξαμε τα πιο κάτω:

Πως θα αποφύγουμε το μοιραίο;
Προσοχή μεγάλη όταν φθάσετε στο μέρος που θα κυνηγήσετε. Πριν αφήσετε τον σκύλο ελεύθερο, κάνετε έναν έλεγχο στην περιοχή. Συνήθως, τις φόλες τις πετάνε σε δρόμους όπου παρκάρει το αυτοκίνητο ο κυνηγός.
Για καλό και για κακό, κρατάτε το σκύλο σας δεμένο, μέχρι να απομακρυνθείτε από το δρόμο και το αντίθετο όταν επιστρέφετε στο αμάξι.
Και επειδή, σίγουρα η πρόληψη είναι καλύτερη από την καταστολή, κρίνετε σκόπιμο εώς απαραίτητο, να έχουμε προμηθευτεί από τον κτηνίατρο ένα κουτάκι με τις πρώτες βοήθειες (εμετικές ενέσεις- ατροπίνη- κορτιζόνη) που θα χρησιμοποιήσουμε μέχρι να φθάσουμε σ’ αυτόν.

Η πρόκληση εμετού έχει αξία όταν γίνεται σε μικρό χρονικό διάστημα από την κατάποση του δηλητηρίου, δηλαδή, πριν απορροφηθεί από το έντερο και φθάσει στο αίμα του ζώου.

Έχω ακούσει, συχνά κυνηγοί να δίνουν στο σκυλί αλατόνερο, ξύδι ή λάδι. Σ’ αυτή την περίπτωση, πρέπει να χορηγείται σιγά-σιγά από το πλάι του στόματος του σκύλου, με το στόμα όχι ορθάνοιχτο, ώστε να μπορεί να καταπιεί και ποτέ δια της βίας, γιατί αντί τα υγρά αυτά να πάνε στο στομάχι, πάνε στην τραχεία και στους πνεύμονες, με αποτέλεσμα η κατάσταση του ζώου να επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο.

Το αλατόνερο και το ξύδι, εφ’ όσον ο σκύλος ζήσει με τις οδηγίες και τη θεραπεία που θα δώσει ο κτηνίατρος θα φύγουν από τους πνεύμονες, το λάδι όμως αφήνει κατάλοιπα που δεν φεύγουν, γι’ αυτό καλό είναι να το αποφεύγουμε.
Τέλος, ο κάθε κυνηγός θα πρέπει να ενημερώνεται από τον κτηνίατρο του, να προμηθευτεί απ’ αυτόν τα απαραίτητα (δυστυχώς) φάρμακα για πρώτες βοήθειες μαζί με τις οδηγίες του, γιατί δεν είναι λίγα τα περιστατικά που έχουν συμβεί, στα οποία, αν είχε παρασχεθεί μία άμεση και απλή πολλές φορές βοήθεια από τον ιδιοκτήτη του, το σκυλί θα είχε σωθεί.

* Τα πιο πάνω γραφόμενα, είναι προϊόν προσωπικής εμπειρίας, αλλά και συζήτησης (μετά από προβληματισμό) με συνκυνηγούς και με κτηνιάτρους της περιοχής.

Nομίζουμε πως δεν θα υπάρχει στον κόσμο άλλη παρόμοια με την δική μας περίπτωση που προσπαθήσαμε κατ’ αρχήν να γνωρίσουμε μια άγνωστη ίσως και σχεδόν ανύπαρκτη πλέον φυλή, και κατόπιν να την μελετήσουμε για να εξακριβώσουμε αν πρόκειται πραγματικά για γνήσια φυλή και στη θετική περίπτωση να συντάξουμε τον εθνικό μορφολογικό τύπο.

Δυστυχώς οι προσπάθειες μας αυτές ήταν αναγκαστικά πολύ αραιές και γενικά ασήμαντες από έλλειψη πληροφοριών και στοιχείων λόγω της αδιαφορίας αλλά και της άγνοιας για τον Kρητικό Iχνηλάτη διαφόρων παραγόντων της Kρήτης, καθώς και των ιδιοκτητών τέτοιων σκυλιών. Eνδιαφέρθηκαν 2-3 κτηνίατροι, αλλά κανένας Kυνηγετικός Σύλλογος ζητήσαμε επίμονα πληροφορίες και φωτογραφίες αλλά με αποτελέσματα σχεδόν μηδαμινά: πληροφορίες ελλιπείς άσχετες και αλληλοσυγκρουόμενες φωτογραφίες σκυλιών ακαθόριστης φυλής που όχι μόνο ήσαν μιγάδες αλλά δεν είχαν ούτε την στοιχειώδη σωματική διάπλαση του Iχνηλάτη – λαγόσκυλου.

Eπιπλέον στην Kρήτη κυρίως υπάρχει ακόμα έντονη η προαιώνια δυσπιστία και παράλογη νοοτροπία και πρόληψη ή δεισιδαιμονία, που δεν δίνουν πληροφορίες για τα σκυλιά τους ή δεν επιτρέπουν να τα φωτογραφίσουν φοβούμενοι το “κακό μάτι” ή να τους τα κλέψουν όταν γίνουν ευρύτερα γνωστά κλπ.

Kατόπιν αυτών, για να φτάσουμε το έτος 1995 στην ολοκλήρωση του όλου έργου μας (καταγωγή και ιστορία, προσόντα του Kρητικού Iχνηλάτη) περιγραφή επι, επιστημονικοτεχνικών βάσεων της μορφολογίας (για τον καθορισμό και την αναγνώριση της φυλής του) πέρασαν με τις αναπόφευκτες διακοπές, περίπου 40 χρόνια (1955-1995).

Oι προλεχθείσες αδιαφορία, δυσπιστία. πρόληψη, υπάρχουν και σε ξένα νησιά της Mεσογείου, όπως π.χ στην Σικελία για το Tσιρνέκο της Aίτνας συγγενής φυλή του Kρητικού Iχνηλάτη, εξ αιτίας των οποίων κυρίως, η αναγνώριση και η ορθολογική καλλιέργεια της φυλής καθυστέρησε επί έξι (6) δεκαετίες!

Πράγματι, παρότι ο Iταλικός Kυνολογικός Oργανισμός είχε ιδρυθεί το 1881 κα είχε μελετήσει και αναγνωρίσει όλες τις Iταλικές φυλές (10 τότε, 12 σήμερα συνολικά) και παρότι στην Σικελία υπήρχαν ορισμένοι γνώστες – μελετητές του Tσιρνέκο όπως ο Δρ. Mινιέκο η βαρόνη Άγκατα Πατερνώ- Kαστέλλο εν τούτοις ο φίλος και συνάδελφος κτηνίατρος – κυνολόγος Δρ. Tζ. Σολάρο στο Tουρίνο κατόρθωσε να περιγράψει τον Eθνικό τύπο της φυλής το 1939 δηλ. ύστερα από 58 χρόνια από την ίδρυση του Kυνολογικού Oργανισμού.

Πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι στην Σικελία πλην των παραπάνω δυσμενών συνθηκών ισχύει και η “ομερτά”, ο τοπικός νόμος της σιωπής ιδίως στην ύπαιθρο, που ακόμη και τα μικρά παιδιά, σε οποιαδήποτε ερώτηση έχουν μάθει να απαντούν στερεότυπα στη σικελιανή διάλεκτο “νο σάτσιο” (δεν ξέρω).

Παρόμοια κατάσταση κυνόφιλης καθυστέρησης υπήρχε και στις άλλες μεγαλονήσους τις Mεσογείου (Σαρδηνία, Kορσική). Στην μεταπολεμική εκείνη περίοδο η καθυστέρηση σε αυτές τις νήσους και στην Σικελία ήταν τουλάχιστον 50 ετών από την συνεχώς αναπτυσσόμενη κυνοφιλία των αντίστοιχων ηπειρωτικών χωρών (Iταλίας, Γαλλίας). Όμως στις τελευταίες δεκαετίες παράλληλα προς την μεγάλη τεχνολογικό-οικονομική πρόοδο των μεσογειακών αυτών μεγαλονήσων, υπήρξε και μια αλματώδης ανάπτυξη της κυνοφιλίας έτσι ώστε να πλησιάσει αρκετά τα επίπεδο της ηπειρωτικής Iταλίας και Γαλλίας.

Σ’ αυτή την κυνόφιλη καθυστέρηση των Mεσογειακών μεγαλονήσων περιλαμβάνεται και η Kρήτη η οποία βρέθηκε σε πολύ χειρότερες συνθήκες (όπως όλη η Eλλάδα), που είχε υποστεί επί 450 και πλέον χρόνια την Tουρκοκρατία η οποία, όπως είναι γνωστό επέφερε τον πνευματικό και υλικό μαρασμό και γενικά την οπισθοδρόμηση και τον (μουσουλμανικό) διωγμό των σκυλιών.
Από τα παραπάνω καταφαίνεται ότι η τύχη μιας φυλής σκυλιών, εξαρτάται, εκτός από το εν γένει βιοτικό επίπεδο μιας κοινωνίας, από τον ζήλο και την ικανότητα εκείνων που θα αναλάβουν την αξιοποίηση και την ανάπτυξη της (με απλά λόγια σε τι χέρια θα πέσει αρχικά η φυλή) καθώς και από το ενδιαφέρον και την συμπαράσταση που θα εκδηλώσουν οι φίλοι της.

Εμείς από μελέτες των αρχαίων Λαγωνικών και των σημερινών λαγωνικοειδών της Μεσογείου, είχαμε μάθει αρκετά για τον Κρητικό Ιχνηλάτη, χωρίς να τον έχουμε γνωρίσει ούτε σε φωτογραφία, δεδομένου ότι οι φωτογραφίες και οι λίγες πληροφορίες που μας έστελναν κατά αραιά διαστήματα δεν είχαν καμία σχέση με τον τύπο της φυλής του.

Το 1961 με την ίδρυση του περιοδικού «Κυνηγεσία και Κυνοφιλία» (επίσημο όργανο του Ε.Κ.Ο) εντάθηκαν οι προσπάθειες μας για την αξιοποίηση του Κρητικού Ιχνηλάτη. Στο τεύχος του Οκτωβρίου σε κύριο άρθρο μας με τίτλο «αξιοποίηση των ελληνικών φυλών) μεταξύ άλλων γράψαμε:

Μια φυλή σκύλου είναι ένα ζωντανό ιστορικό μνημείο του έθνους. Ο Ελληνικός Ιχνηλάτης κατάγεται από τους καταδιωκτικούς σκύλους της εποχής του Ξενοφώντα. Ο Κρητικός Ιχνηλάτης από τους σκύλους της Μινωικής εποχής. Ο Μολοσσός της Ηπείρου από τους μολοσσούς της εποχής του Πύρρου και του Μ. Αλεξάνδρου. Μόλις πριν από ένα αιώνα μια αρχαία στήλη ήταν απλά μια κολόνα, την οποία συνήθως κατεδάφιζαν για τα μάρμαρα της ή για να την χρησιμοποιήσουν ως στήριγμα για το παραγκόσπιτο τους. Σήμερα όμως έχει αξιοποιηθεί, προσέχετε, διατηρείται, μεταβιβάζεται στους μεταγενέστερούς. Αντιπροσωπεύει ένα αρχαιολογικό κεφάλαιο, τουρισμό, συνάλλαγμα.

Μια φυλή σκύλου έχει την ίδια αξία, η ύπαρξη και η διάδοση της πλουτίζει το εθνικό ζωοτεχνικό κεφάλαιο. Οι άγγλοι καλλιεργούν περί της 60 δικές τους φυλές, επέβαλαν σε όλο τον κόσμο τα πόιντερς, τα σέττερς, τα σπάνιελς, τα τερριερς τους, οι Γερμανοί τα λυκόσκυλα, τα κούρτζχααρ τους, οι Γάλλοι τα κανίς, τα επανιέλ μπρετόν τους και εισπράτουν εκατομμύρια σε γερό συνάλλαγμα. Oι Iταλοί, οι Eλβετοί, οι Bέλγοι, οι Γιουγκοσλάβοι, ακόμη και οι Bούλγαροι, όλοι αξιοποιούν και αναπτύσσουν τις εθνικές τους φυλές. Η Ελλάδα μόνη έτοιμη να κλάψει την “φτώχεια” της, περιφρονεί και εγκαταλείπει τον εθνικό κυνοτεχνικό πλούτο της και εισάγει σκυλιά ακόμη και από την Αλβανία.

Ιδιαιτέρως επείγουσα είναι η αξιοποίηση και ανάπτυξη του κρητικού ιχνηλάτη, ο οποίος όπως είναι σήμερα, θα εκλείψει σύντομα ως καθαρόαιμη φυλή. Απόμειναν, πράγματι, ελάχιστα τέτοια σκυλιά και σε πολύ λίγα μέρη της Κρήτης. Ελπίζουμε ότι οι φίλοι Κρήτες θα ενδιαφερθούν και θα μας βοηθήσουν αποτελεσματικά προς αυτό το σκοπό. Θα είναι προς τιμήν και όφελος της ίδιας ιδιαίτερης πατρίδας τους η επίσημη αναγνώριση της μοναδικής φυλής τους. Οπως ελέχθη ο Kρητικός Iχνηλάτης είναι πανάρχαια φυλή, έχει ιστορία 4.000 ετών και δεν πρέπει να εκλείψει. Συνδέεται με την ίδια ιστορία της Kρήτης, είναι ένα ζωντανό ιστορικό μνημείο της κλπ.
Είχαμε γράψει στην συνέχεια διάφορα άλλα, καθώς και παροτρύναμε τους κυνηγούς και τις κυνηγετικές οργανώσεις της Κρήτης, που απευθύνονταν σε εμάς για διάφορα δικά τους θέματα θήρας και κυνοφιλίας, να ενδιαφερθούν και να βοηθήσουν στην προσπάθεια για την αξιοποίηση και ανάπτυξη της αρχαίας και άξιας αυτής κρητικής φυλής.

Και ξαφνικά, την άνοιξη του 1994 (ύστερα από 40 περίπου χρόνια), σημειώθηκε μέγα ενδιαφέρον (κυρίως στην NA Κρήτη όπου από χρόνια είχαμε εντοπίσει την παρουσία καθαρόαιμων) για τον κρητικό Ιχνηλάτη. O φίλος κ. Eυάγ. Γενειατάκης, γνωστός λάτρης της φυλής, δραστήριος και σημαντικός παράγων για την αξιοποίηση της, ιδιοκτήτης ομοιόμορφων σκύλων, συνεπικουρούμενος και από άλλους κυνοφίλους και ιδιοκτήτες ομοιόμορφων σκυλιών, κατόπιν σχετικών οδηγιών μας, μας έστειλε πολλές δεκάδες φωτογραφιών με σημείωση για τον καθένα, εικονιζόμενο ιχνηλάτη των βασικών σωματικών στοιχείων, καθώς και σχετικές πληροφορίες για την φυλή σε διάφορες επιστολές του. H ευχαρίστηση μας ήταν μεγάλη καθώς και η έκπληξη μας και η απορία μας ήσαν ομοίως μεγάλες: πώς βρέθηκαν τόσοι πολλοί κρητικοί ιχνηλάτες και μάλιστα σε μία περιορισμένη περιφέρεια που οι φωτογραφίες τους γέμιζαν 3 “άλμπουμ”

Mε το πολύτιμο αυτό υλικό, που, πλην των άλλων, για πρώτη φορά βλέπαμε τόσους ορθόωτους και διαφόρων χρωμάτων ιχνηλάτες (λευκούς, μαύρους, υπόξανθους, μονόχρωμους, δίχρωμους) και μαζί με εκείνο που είχαμε συλλέξει κατά καιρούς τα προηγούμενα χρόνια, αφού απορρίψαμε τους ανομοιόμορφους τους “εκτός τύπου”, αρχίσαμε το καλοκαίρι την προκαταρκτική μελέτη των ομοιόμορφων για να σχηματίσουμε μια γενική εικόνα, να καταρτίσουμε ένα “προσχέδιο” του ενιαίου μορφολογικού τύπου της φυλής και κατόπιν αυτών, πήγαμε το Σεπτέμβριο στην Κρήτη για την ακριβή εξέταση – μελέτη των ομοιογενών κρητικών ιχνηλατών, ώστε να γίνει υπεύθυνη πλήρης περιγραφή του εθνικού τύπου (στάνταρ) του, όπως πράξαμε το 1956-57 για την αναγνώριση – αξιοποίηση του Ελληνικού ιχνηλάτη.

Tέλος σημειώνουμε ότι δώσαμε από την αρχή στη φυλή την ονομασία Κρητικός ιχνηλάτης για τους εξής “κατά την γνώμη μας” ορθούς και δίκαιους λόγους: α) H Κρήτη είναι η γενέτειρα της φυλής, στην οποία αποκλειστικά ζει επί 4 χιλιετίες. β) H ονομασία Μινωικός δεν συνιστάται, διότι, αφενός ο Mίνως ήταν μυθικό πρόσωπο και όχι υπαρκτό και αφετέρου η μινωική περίοδος ήταν πανάρχαια που διάρκεσε από το 3.000 ως το 1.400 π.X, ήτοι η φυλή αυτή που βρίσκεται στην Κρήτη από το 2.000 π.X περίπου έζησε προς το τέλος της μινωικής περιόδου (περί τα 500 χρόνια), και το μεγαλύτερο μέρος (περί τα 3.500 χρόνια) έζησε μεταγενέστερα μέχρι σήμερα. Eπιπλέον στην πανάρχαια εκείνη μινωική περίοδο ο σκύλος ήταν αμιγώς λαγωνικός (δρόμων, κοινώς λαγωνίκα γαλ. λεβριέ) που κυνηγούσε το θήραμα ταχύτατα με την όραση, όπως ο άμεσος πρόγονος του ο Aιγυπτιακός λαγωνικός, και, επομένως διέφερε πολύ από την σημερινή εξελιγμένη μορφή και λειτουργία του Kρητικού Iχνηλάτη (που δεν έχει πλέον την σωματική διάπλαση του λαγωνικού – δρόμωνα και κυνηγά με την όσφρηση ιχνηλατώντας, δηλ. σαν τον ιχνηλάτη – λαγόσκυλο). γ) Συνεπώς και η ονομασία λαγωνικός δεν ευσταθεί και αρμόζει η ονομασία ιχνηλάτης, ήτοι: KPHTIKOΣ IXNHΛATHΣ.

ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ

Η καταγωγή του Κρητικού Ιχνηλάτη ως πανάρχαιας φυλής, χάνεται στα βάθη τεσσάρων χιλιετιών. Όπως έχουμε γράψει για την καταγωγή του Ελληνικού Ιχνηλάτη, οι λαγωνικοί της αρχαίας Ελλάδος και κατόπιν οι λαγωνικοί της Μεσογειακής Ευρώπης, κατάγονται από τους πανάρχαιους λαγωνικούς (σκύλους δρόμωνες) της Αιγύπτου.

Οι σκύλοι αυτοί ήταν μεγαλόσωμοι με σπαθάτο και κομψό κορμό, σκέλη υψηλά , λεπτά, αλλά πολύ ισχυρά , με όρθια αυτιά και κουλουριασμένη ουρά, τους οποίους χρησιμοποιούσαν στο κυνήγι της γαζέλας όπως μαρτυρούν οι απεικονίσεις στους τάφους των πρώτων 8 Δυναστειών (2895-2160 π.χ) και ιδίως του τάφου του Μέττεν, ο οποίος στην αυλή του μεγάλου βασιλιά Χέοπα της 4ης Δυναστείας (γύρω στο 2720 π.χ) είχε το αξίωμα του «Μεγάλου κυνηγού». Οι περίφημοι αυτοί Λαγωνικοί προέρχονταν από 2 στελέχη, αφρικανικής και ασιατικής προέλευσης : Από τον άγριο Αβησσυνό σκύλο Σίμειο κ.Καμπερού (Κάνις Σιμένσις) και από τον Ασσύριο Λαγωνικό.

Πλην αυτών των μεγαλόσωμων λαγωνικών στην αρχαία Αίγυπτο και μάλιστα πριν από 4-5.000 χρόνια υπήρχε και μια άλλη κυνηγετική φυλή αλλά μικρόσωμη (λίγο μεγαλύτερη από το μισό ύψος των μεγαλόσωμων λαγωνικών), με όρθια αυτιά κουλουριασμένη ουρά και ρυτίδες στο πρόσωπο που είχαν τα χαρακτηριστικά του σημερινού αφρικανικού σκύλου Μπασέντζι όπως απεικονίζεται σε τάφους και σε γραφίτες πάνω σε βράχους.

Τα σκυλιά αυτά οι αρχαιολόγοι τα ονόμασαν «σκυλιά του Χέοπα». Με την πτώση της βασιλείας των Φαραώ, εξαφανίστηκε και αυτή η φυλή. Στα μέσα του περασμένου αιώνα , μερικοί άγγλοι που εξερευνούσαν την κεντρική Αφρική, ανακάλυψαν το 1834 σε μερικές φυλές του νοτίου Σουδάν και του Κογκό σκυλιά που έμοιαζαν με τα πανάρχαια σκυλιά του Χέοπα. Από αιώνες η φυλή αυτή ζούσε στην καρδιά της Αφρικής σε απόλυτη καθαροαιμία, χωρίς επιμιξίες γι΄ αυτό και διατήρησε την αρχαία μορφή της. Οι ιθαγενείς την χρησιμοποιούσαν και την χρησιμοποιούν στο κυνήγι. Η φυλή αυτή ονομάζεται Μπασέντζι (ή σκύλος του Κογκό, ή σκύλος βουβός, ή άφωνος).

Είναι σκυλί μικρομεσαίο σε μέγεθος (λίγο ψηλότερο απ΄ το κόκερ σπάνιελ) αλλά πολύ λεπτότερο με εμφάνιση χαριτωμένη, λιπόσαρκη αλλά ισχυρή ευκίνητη. Χαρακτηριστικά του είναι η σχολαστική καθαριότητα του (γλείφει όλο το τρίχωμα του όπως κάνει ο γάτος), δεν λερώνει ποτέ στο σπίτι, δεν εκπέμπει άσχημη μυρωδιά , καθώς και δεν γαβγίζει. Τα βασικά μορφολογικά του στοιχεία είναι : Ύψος 40-43 cm βάρος 10-11 κιλά (κατά μέσο όρο οι μεγαλύτεροι αριθμοί αφορούν το αρσενικό), αυτιά όρθια ουρά με ένα ή δύο δακτυλίδια. Τρίχωμα βραχύ λευκό – υπόξανθο, λευκό – μαύρο, καστανό και τρίχρωμο (μαύρο κοκκινωπό και λευκό). Κυνηγετικά προσόντα: Ακολουθεί με ακρίβεια και σιωπηλά τα ίχνη του τριχωτού θηράματος (Αντιλόπης λαγού), κυνηγά και το πτερωτό θήραμα και είναι άριστος θηραματοφόρος. Ειδοποιεί τον κυνηγό με την συμπεριφορά του, (αφού δεν βγάζει φωνή) για την παρουσία θηρίου. Είναι επίσης πολύ καλό σκυλί συντροφιάς, καθόσον όχι μόνο είναι σκυλί πολύ καθαρό, αλλά και έξυπνο, προσεκτικό ζωηρό και εύθυμο και γίνεται μεγάλος φίλος των παιδιών, καθώς και αφοσιώνεται στον κύριο του και στο σπίτι.

Γράψαμε κάπως εκτενώς για το Μπασέντζι για να δώσουμε την δυνατότητα στον αναγνώστη (από την περιγραφή και τις εικόνες) να συγκρίνει και να διαπιστώσει ότι μεταξύ αυτών των δύο αρχαίων φυλών, του Μπασέντζι και του Κρητικού Ιχνηλάτη παρότι ζουν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά και χωρίς καμία επικοινωνία, σε εντελώς και από κάθε πλευράς διαφορετικές βιοτικές συνθήκες και έχουν περάσει χιλιετίες, αν τούτοις διατηρούν διάφορα σημαντικά κοινά σημεία όπως γενική μορφολογική εμφάνιση, οξύληκτο ρύγχος, μαύρο ακρορρίνιο, παρόμοια σκέλη, κυρίως όρθια αυτιά και προπάντων κουλουριασμένη ουρά.

Για το θέμα της ουράς τονίζουμε ιδιαιτέρως ότι καμία κυνηγετική φυλή της Ευρώπης τύπου λαγωνικοειδούς η λαγωνικού, ούτε οι πολύ κατά τα άλλα όμοιες με τον Κρητικό Ιχνηλάτη μεσογειακές και νησιώτικες φυλές, Τσιρνέκο και Ποτένκο ιμπιζένκο, έχουν κουλουριασμένη ουρά όπως την έχει διατηρήσει κουλουριασμένη ο Κρητικός Ιχνηλάτης, επι χιλιετίες που την κληρονόμησε από τους λαγωνικούς της αρχαίας Αιγύπτου. Όλοι οι λαγωνικοί και λαγωνικοειδής έχουν μακριά ουρά, κατεβασμένη σχεδόν ευθυτενή ή ελαφρώς κυρτή. Ομοίως και οι λαγωνικοί της αρχαίας Ελλάδος δεν είχαν κουλουριασμένη ουρά.

Αυτή η δακτυλιοειδής ουρά που αποτελεί αποκλειστικό γενεαλογικό αποδεικτικό στοιχείο της πανάρχαιας προέλευσης τους, πρέπει να φροντίσουμε όχι μόνο να διατηρηθεί απλώς, αλλά με την επιλεκτική εκτροφή να αναπτυχθεί πλήρως, ώστε να γίνει τέλειο και κοινό χαρακτηριστικό στοιχείο όλων των καθαρόαιμων κρητικών ιχνηλατών.

Επανερχόμενοι στην αρχαία καταγωγή του κρητικού ιχνηλάτη, σημειώνουμε ότι την 2η προ Χριστού χιλιετία, ίσως και προγενέστερα, δηλ. πριν από 4.000 και πλέον χρόνια, οι Κρήτες, μεγάλοι θαλασσοπόροι (τότε η Κρήτη ήταν η πρώτη θαλασσοκράτειρα δύναμη της Μεσογείου) και αργότερα οι Φοίνικες (που κατοικούσαν στα παράλια της σημερινής Συρίας, Λιβάνου, Ισραήλ, Παλαιστίνης), με τα διάφορα εμπορεύματα τους μετέφεραν από την Αίγυπτο και ακριβοπουλούσαν στην Κρήτη, Ν. Ελλάδα, Σικελία, Ν. Ιταλία, Ν. Γαλλία, Α. Ισπανία.

Ο αρχικός τύπος του Αιγυπτιακού Λαγωνικού προσαρμόστηκε στις εδαφο-κλιματολογικές συνθήκες της Ελλάδας και εξελίχθηκε στον τύπο των Ελληνικών λαγωνικών, που αναπαριστάνονται σε τοιχογραφίες των ανακτόρων της Τίρυνθας Αργολίδας (1500π.χ) πολύ αργότερα σε κρατήρες (τιμωρία της Άρτεμης, σκυλιά του Ακταίονα), αγγειογραφίες κ.λ.π. οι οποίοι πλην των άλλων δεν είχαν περιτυλισσόμενη ουρά και γυρισμένη στο πάνω μέρος των γλουτών, ή οποία αντίθετα, ήταν μακρύτερη, ελεύθερη, ημίκυρτη και σε ορισμένα μαλλιαρή στην κάτω επιφάνεια. Αυτοί οι λαγωνικοί ύστερα από χίλια περίπου χρόνια (κυρίως με διασταυρώσεις εξελίχθηκαν στους λαγοθήρες ή ιχνηλάτες της εποχής του ξενοφώντα. Από αυτούς τους ιχνηλάτες κατάγεται ο σημερινός Ελληνικός Ιχνηλάτης (λαγόσκυλο) ο οποίος δεν ανήκει πλέον στον λαγωνικό η λαγωνικοειδή τύπο, αλλά στον Βρακχοειδή (πράκ), στον οποίο ανήκουν τα πλείστα λαγόσκυλα και όλα τα πουλόσκυλα.

Κατά την ρωμαϊκή κατοχή του Ελληνικού χώρου, ελληνικά σκυλιά (και όχι μόνο κυνηγετικά) είχαν μεταφερθεί στην Ιταλία, Γαλλία, (Γαλατία), Ελβετία, όπου ομοίως εξελίχθηκαν στους σημερινούς ιχνηλάτες (Ιταλικός. ιχνηλάτης «σεγκούτσιο», Ελβ. Ιχνηλάτης Ιούρα τύπου υπομέλανος κ.λ.π) οι οποίοι μοιάζουν αρκετά με τον Ελληνικό Ιχνηλάτη.

Πλην των μεγαλόσωμων λαγωνικών της Τύρινθας της εποχής του Ακταίονα κ.λ.π υπήρχε και ένας μικρο-μετριόσωμος λαγωνικός ο περίφημος Λακωνικός σκύλος, που ήταν ο καλύτερος κυνηγετικός σε όλη την Ελλάδα. Δεν αποκλείεται οι δύο αυτοί τύποι λαγωνικών, διαφορετικοί κυρίως στο ανάστημα να διασταυρώθηκαν μεταξύ τους και να δημιούργησαν ένα μετριόσωμο λαγωνικό τύπο αρχικά ο οποίος με την παρέλευση των αιώνων εξελίχθηκε στον σημερινό Ελληνικό ιχνηλάτη.

Λαγωνικοί τη Αιγύπτου, όπως ελέχθη (ίσως και από την βόρεια κεντρο – ανατολική Αφρική γενικότερα) μεταφέρθηκαν στην Κρήτη από τους εμπόρους της εποχής (Κρήτες, Φοίνικες) όπως έγινε από τον ίδιο χώρο και στην νότια ηπειρωτική Ελλάδα. Όμως μεταξύ των εισαγωγών αυτών, υπάρχει διαφορά κυρίως ως προς το ανάστημα των εισαγομένων λαγωνικών. Συγκεκριμένα στην ηπειρωτική Ελλάδα εισάγονταν γενικά ψηλόσωμοι λαγωνικοί οι οποίοι ως μακροσκελείς και ταχύποδες και με το σπαθάτο σώμα , ανέπτυσσαν μεγάλη ταχύτητα στις ανοικτές πεδιάδες που συχνά άρπαζαν το λαγό στο τρέξιμο, αφού κυνηγούσαν με την όραση και όχι με την όσφρηση, που την είχαν ελάχιστη (όπως κυνηγούν οι σημερινοί λαγωνικοί). Είχαν επίσης μεγάλη μυϊκή δύναμη για να αντεπεξέρχονται επιτυχώς στο κυνήγι του αγριόχοιρου καθώς και του λύκου (όπως τον κυνηγούν ο σημερινός ρώσικος λυκοθήρας – μπορζόι και ο Ιρλανδικός λυκοθήρας- γουλφχάουντ). Παρατηρώντας τις τοιχογραφίες των ανακτόρων της Τίρυνθας και συγκρίνοντας το ανάστημα των λαγωνικών εκείνων με το ανάστημα των κυναγωγών τους θα πρέπει να είχαν ύψος που θα έφτανε τα 90 εκ. δηλαδή ανώτερο από των υψηλότερων λαγωνικών.

Στην Κρήτη αντίθετα κυρίως μετά (τις κατά πάσα πιθανότητα) πρώτες ανεπιτυχείς εισαγωγές ψηλόσωμων λαγωνικών συνέχισαν να φέρνουν κατά το πλείστον (τουλάχιστον) μικρόσωμα σκυλιά που ανήκαν στην προλεχθείσα φυλή των λεγομένων «σκυλιών του Χέοπα» και την σημερινή Μπασέντζι. Η εκδοχή μας αυτή στηρίζεται στα εξής:
1) Η μαρτυρία του αγαλματιδίου μικρόσωμου σκύλου που βρίσκεται στο αρχαιολογικό μουσείο του Ηρακλείου, με όρθια αυτιά και κουλουριασμένη ουρά, που μοιάζει με το Μπασέντζι και το σημερινό Κρητικό Ιχνηλάτη.
2) Το κατά το πλείστον ορεινό και τραχύ και προπάντων βραχώδες και κρημνώδες έδαφος της Κρήτης είναι εντελώς ακατάλληλο για τον ορμητικό και ταχύτατο καλπασμό των μακρόποδων αυτών λαγωνικών που, αν το επιχειρούσαν από το ακάθεκτο κυνηγετικό πάθος τους, θα έσπαζαν τα πόδια τους στους βράχους ή θα σκοτώνονταν κρημνούς.
3) Δεν υπήρχαν (ούτε υπάρχουν) λύκοι, ούτε καν αλεπούδες, για την δίωξη του, αλλά και αν υπήρχαν, θα προστατεύονταν στα προλεχθέντα αφιλόξενα και επικίνδυνα, για τους λαγωνικούς ορεινά εδάφη.
4) Ακόμη πιο δύσκολα θα ήταν να κυνηγηθούν οι κρητικοί αίγαγροι, διότι, όχι μόνο διαβιούν σε ψηλά βραχώδη και κρημνώδη μέρη, αλλά, κυνηγημένοι, ανεβαίνουν σε ψηλότερα και απρόσιτα εδάφη, πηδώντας από τον ένα βράχο στον άλλο ή περνώντας γρήγορα από δύσβατους κρημνούς. Κατόπιν αυτών, γίνεται φανερό ότι στην Κρήτη, λόγω των εδαφικών θηραματικών και γενικότερα περιβαλλοντικών συνθηκών, δεν ήταν δύσκολο να ευδοκιμήσουν οι μεγαλόσωμοι λαγωνικοί, οι οποίοι, κατά συνέπεια , γρήγορα εξαφανίστηκαν, αφού δεν ήταν δυνατόν αν χρησιμοποιηθούν από τους Κρήτες κυνηγούς. Αναπτύχθηκαν οι μικρομετριόσωμοι λαγωνικοί τύπου Μπασέντζι (όπως απεικονίζεται στο αγαλματίδιο του μουσείου Ηρακλείου), οι οποίοι διατηρώντας βασικά στοιχεία του αρχαίου τύπου (όρθια αυτιά περιτυλισσόμενη ουρά κ.λ.π) με την πάροδο των αιώνων εξελίχθηκαν στο σημερινό Κρητικό Ιχνηλάτη

Ο Κρητικός ιχνηλάτης «γέννημα και θρέμμα» της Κρήτης επί 4000 χρόνια έχει διαμορφωθεί και εξελιχθεί ανταποκρινόμενος πλήρως στις εδαφοκλιματολογικές συνθήκες και θηρευτικο-θηραματικές συνθήκες της μεγαλονήσου, έχοντας αποκτήσει ισχυρή όσφρηση και ιχνηλασία που τον καθιστούν τον πιο κατάλληλο ιχνηλάτη για την Κρήτη, χωρίς να χάσει την λαγωνικοειδή μορφολογία του, όπως έγινε με τον Ελληνικό ιχνηλάτη, που έγινε βρακχοειδής τύπος λόγω της πολύ ευρύτερης κυκλοφορίας του στην Ηπειρωτική Ελλάδα και επικοινωνίας του με άλλες φυλές σκύλων (όπως συνέβη και με ιχνηλάτες της Ευρώπης). Η διατήρηση του λακονικοειδούς τύπου του οφείλεται στην νησιωτική απομόνωση του και στην διαβίωση του στις ορεινές περιοχές της ενδοχώρας, όπου δεν ήταν εύκολο να διασταυρωθούν με σκυλιά διαφορετικών φυλών (που το πιθανότερο θα ήταν ανύπαρκτες σ’ εκείνες τις αποκλεισμένες με την επικοινωνία ορεινές περιοχές), εκτός από τυχαίες διασταυρώσεις με ποιμενόσκυλα των ορεσίβιων κτηνοτρόφων.
Ομοίως διατήρησαν το λαγωνικοειδή τύπο οι συγγενείς με τον κρητικό ιχνηλάτη ξένες νησιωτικές φυλές, Τσιρνέκο της Σικελίας και το Ποτέγκο ιμπιζενγκο των Βαλεαρίδων νήσων.

Από την αρχαία εποχή, ο Kρητικός Iχνηλάτης, λόγω της νησιωτικής απομόνωσης του παρά τα άριστα κυνηγετικά προσόντα του, ιδίως στα ορεινά εδάφη, δεν ήταν γνωστός στην ηπειρωτική Ελλάδα, συνεπώς, ελάχιστα, σχεδόν μηδαμινά, αναφέρονται για τον κρητικό σκύλο, σε αρχαία ελληνικά κείμενα. Πρώτος ο Ξενοφών απλώς σημειώνει για την φυλή αυτή μεταξύ μερικών άλλων φυλών στον “Kυνηγετικό” του:

“Προς δε τον ην τον άγριων κέκτησθε κυνάς Iνδικάς, Kρητικάς, Λοκρίδας, Λάκαινας, άρκυς, ακόντια(κεφ.χ)” (υπενθυμίζεται ότι στα αρχαιοελληνικά το σκυλί αναφερόταν- ως θηλυκού γένους: η κύων και όχι ο κύων). Όπως βλέπουμε, στο απόσπασμα αυτό του “Kυνηγετικού”, για τον αγριόχοιρο, θα χρησιμοποιούνται σκύλοι Iνδικοί, Kρητικοί, Λοκρίδας, Λάκωνες, κ.λ.π. O ίδιος Ξενοφών υποδιαίρεσε στοιχειωδώς τα κυνηγετικά σκυλιά (που όλα ήσαν καταδιωκτικά) σε δύο τύπους: “τα δε γένη δισσά, Aι μεν Kαστοριά, αι δε αλωπεκίες (“Kυνηγετικός” κεφ.3). Στον ένα τύπο ανήκαν τα μεγαλόσωμα, που τα χρησιμοποιούσαν κυρίως στο κυνήγι του χοντρού θηράματος (αγριόχοιρου, ελαφιού κ.λ.π) και στον άλλο τύπο ανήκαν τα μικρόσωμα που χρησιμοποιούσαν κυρίως στο κυνήγι του μικρού τριχωτού θηράματος (λαγός, αλεπούς, κουναβιού κ.λ.π).

Παραδόξως ο Αριστοτέλης που απαρίθμησε επτά φυλές, προβαίνοντας σε μία απλή ταξινόμηση, με κριτήριο καθαρά γεωγραφικό, δηλ. λαμβάνοντας υπόψη την γενέτειρα χώρα κάθε φυλής, δεν αναφέρει καθόλου την Κρητική φυλή: οι Ηπειρώτικοι, οι Λακωνικοί, οι Μολοσσοί, οι της Κυρήνης (Κυρηναϊκοί), οι Αιγυπτιακοί, οι Ινδικοί και οι Μελιταίοι (της Μάλτας). Aκόμη πιο παράδοξο είναι ότι σημειώνει μεν το σκύλο της Kυρήνης (Λιβύη), τον Κυρηναϊκό πρόγονο του σημερινού Ιταλικού Τσιρνέκο και εξάδελφο του σημερινού Κρητικού Ιχνηλάτη, αλλά δεν αναφέρει τίποτα για τον Κρητικό αυτό σκύλο (ετυμολογία του Tσιρνέκο: από τον όρο Κυρηναϊκός, λατ. Cyr(e)naecus: το ελληνικό “αι” γίνεται η λατινική δίφθογγος “ae” (που προφέρεται “ε” και με την έκθλιψη του “e” γίνεται Cyrnecus) και Ιταλικά cirneco-Tσιρνέκο). Όπως βλέπουμε από την Αριστοτέλεια αυτή ονομασία (κύων της Κυρήνης-Κυρηναϊκός), ακόμη και ετυμολογικά (και σωστά), οι Ιταλοί ειδήμονες και φίλοι του Tσιρνέκο (στους οποίους το υπέδειξε ο γράφων γύρω στα 1950) διαλαλούν την αρχαία καταγωγή της σικελιανής αυτής φυλής τους.

Aν τα αρχαία κείμενα πληροφόρησης (ελληνικά και μεταγενέστερα λατινικά), σχετικά με την καταγωγή και την ιστορία του Κρητικού Ιχνηλάτη, είναι “όπως ελέχθη” σχεδόν μηδαμινά, όμως υπάρχουν διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα, τα οποία μαρτυρούν την αρχαία καταγωγή και την ιστορία του Κρητικού Ιχνηλάτη, η οποία συνδέεται με την ιστορία της Κρήτης. Tο πανάρχαιο αγαλματίδιο του Κρητικού σκύλου που βρίσκεται στο αρχαιολογικό μουσείο του Ηρακλείου με όρθια αυτιά και κουλουριασμένη πάνω στα νώτα ουρά, που μοιάζει με τον σημερινό Κρητικό Ιχνηλάτη, είναι μία αναμφισβήτητη μαρτυρία.

Πριν αρκετά χρόνια, ο παλιός εκλεκτός φίλος και συνάδελφος κ. Ιωάννης Καραβαλάκης, τότε επιθεωρητής Κτηνιατρικής Κρήτης, από τον οποίο είχαμε ζητήσει διάφορα στοιχεία (του σημερινού Κρητικού Ιχνηλάτη και προπάντων για την αρχαία του καταγωγή), μας είχε δώσει μερικά αξιόλογα και πολύ ενδιαφέροντα για τον Κρητικό Ιχνηλάτη, καθώς και για άλλα σπάνια είδη της Κρητικής Πανίδας (γιοργαλίδικο άλογο, γεράκι της Ελεονόρας κ. Βαρβάκι κ.λ.π). Tα στοιχεία αυτά μαζί με άλλα που είχε συγκεντρώσει αργότερα δημοσιεύτηκαν πριν από έξι χρόνια, σε αρκετά εκτενές κείμενο σε εφημερίδα του Ηρακλείου με τον τίτλο “H προστασία της Ιστορικής Πανίδας της Κρήτης”. Αναδημοσιεύουμε τα πιο ενδιαφέροντα αποσπάσματα (αυτούσια η περιληπτικά), που αφορούν τον Κρητικό Ιχνηλάτη.

Για την μελέτη του Κρητικού σκυλιού, κατά την Μινωική εποχή, για την οποία δεν υπάρχουν γραπτές πηγές, αντλούμε στοιχεία από διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα, που φέρουν απεικόνισης του σκυλιού (σφραγίδες πηλού, σφραγιδόλιθοι) όπως αυτά παρουσιάζονται και αναλύονται από το κλασικό βιβλίο του Έβανς “το ανάκτορο της Mίνωα”. Από τα ευρήματα αυτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν μια πυξίδα που προέρχεται από την Zάκρο και ένα πώμα πυξίδας από το Mόχλο στη οποία στην θέση της λαβής του πώματος κατέχει μια ανάγλυφη μορφή σκύλου ξαπλωμένου με την κοιλιά. H απεικόνιση αυτή μας δίνει με μεγάλη πιθανότητα τα γενικά χαρακτηριστικά του σκυλιού που ζούσε στην Kρήτη μεταξύ του 2700 και 2500 π.X. Mε βάση τα στοιχεία που διαθέτουμε, η περιγραφή του Mινωϊκού σκυλιού, που δίνουμε πιο κάτω, θα πρέπει να είναι κοντά στην πραγματικότητα. Σώμα επίμηκες με εκλεπτυσμένη μορφή, κεφάλι μακρύ με ρύγχος λεπτό, αυτιά μικρά συνήθως όρθια, αλλά πολλές φορές γυρισμένα προς τα πίσω, μέση λεπτή με σκέλη μακριά και λεπτά, ουρά μακριά χοντρή, συχνά γυρισμένη προς τα πάνω. Tα χαρακτηριστικά αυτά φέρνουν μορφολογικά το σκυλί πολύ κοντά στο Αιγυπτιακό λαγωνικό, από το οποίο πιθανότατα προέρχεται.

O ίδιος τύπος σκύλου θα πρέπει να εξακολουθούσε να ζει στην Kρήτη και στην πρώιμη γεωμετρική περίοδο (900-650 π.X), αν κρίνουμε από σχετική απεικόνιση σε χάλκινο έλασμα, που βρέθηκε στο Iδαίο Άντρο και φυλάσσεται στο μουσείο του Ηρακλείου (αίθουσα 121 προθ. 169).

Την μεγαλύτερη φήμη παραγωγής γνήσιων Κρητικών σκύλων είχε η δυτική Κρήτη και κυρίως η περιοχή της Κυδωνιάς (των σημερινών Χανίων) Λέγεται μάλιστα ότι ο Κύδων, ο ιδρυτής της πόλης, είχε ανατραφεί από μία Κρητική σκύλα. Mιά άλλη μαρτυρία είναι η απεικόνιση σ’ ένα σάρδιο του 4ου και 3ου π.X αιώνα ενός σκύλου με τα ίδια χαρακτηριστικά που βρίσκεται στο μουσείο του Ηρακλείου. Επίσης ο Οππιανός (2ο μ.X αιώνας) στο έργο του “κυνηγετικά” (κεφ.1,401) περιγράφει ένα σκύλο με χαρακτηριστικά όμοια του σημερινού Κρητικού Ιχνηλάτη.

Ακόμα υπάρχουν αρκετές μαρτυρίες επισκεπτών που βρέθηκαν στην Κρήτη μετά την κατάκτηση της από τους Τούρκους (1700-1800μ.X) που όλοι συμφωνούν στις περιγραφές οι οποίες επιβεβαιώνουν την παρουσία του Κρητικού σκύλου ακόμα στην Κρήτη. O ζωολόγος K.Κέλερ (ένας από τους πιο αξιόλογους και αξιόπιστους κυνολόγους ο οποίος μελέτησε βαθιά τους λαγωνικούς -λεβριεροειδείς σκύλους, συγκεντρώνοντας τους σε μία ομάδα που προέρχεται από τον πανάρχαιο αβησσυνό σκύλο (Kάνις Σιμένσις) κ. Καμπερού θεωρεί τον Κρητικό σκύλο σαν γνήσιο λαγωνικό που διατήρησε τα αρχικά χαρακτηριστικά του: Λεπτή και μακριά κεφαλή, αιχμηρό ρύγχος, ευρύ στήθος, ανασυρμένες λαγόνες και σκέλη υψηλά και νευρώδη. Σύμφωνα με τις ιστορικές μαρτυρίες, οι αρετές και οι χρήσεις του Μινωικού αυτού σκύλου ήσαν πολλές: εύρωστος και γενναίος χρησιμοποιείτο για το κυνήγι του αγριόχοιρου (εκτός την λαγοθηρία). Ταχύς στο τρέξιμο μπορούσε να τρέξει άνετα πλάι στους ίππους και γι’ αυτό αποκαλείτο και “πάριππος” Πολυδεύκης. Προικισμένος με μεγάλη αντοχή (από εδώ και “διάπονος”) μπορούσε να κυνηγά σε απότομους βραχώδεις και δασώδεις κυνηγότοπους. Χρησιμοποιείτο και σαν ποιμενικός, σαν φύλακας και σαν συνοδός στις οδοιπορίες. Στην αρχαιότητα όπως μας πληροφορεί ο Οβίδιος (Μεταμορφώσεις 3, σελ.207) δεν εννοείτο αγέλη κυνηγετικών (καταδιωκτικών) σκυλιών, χωρίς ένα καλό Κρητικό σκυλί.

Αυτά τα πολύ ενδιαφέροντα ξένων συγγραφέων και δικά του αναφέρει ο αγαπητός συνάδελφος και παλιός φίλος κ.I. Καραβαλάκης τέως επιθεωρητής Κτηνιατρικής Κρήτης και πρόεδρος του ΠΑΣΥΠΔΙΠ (Παγκρήτιος Σύνδεσμος Προστασίας και Διάσωσης της Ιθαγενούς Πανίδας)

Φτάνοντας στην περίοδο του Μεσοπολέμου και ακριβώς το 1933, που πρώτος ο αρχαιολόγος και έφορος αρχαιοτήτων Ηρακλείου, αείμνηστος Σπ. Μαρινάτος, μανιώδης κυνηγός και κυνόφιλος, δημοσίευσε στα “Kυνηγετικά Nέα” ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο με τίτλο “αι περίφημοι Κρητικαί Kύνες της αρχαιότητος”. Είχε προτείνει να ιδρυθεί και σωματείο για την προστασία και ανάπτυξη του Κρητικού σκυλιού και είχε καταθέσει 500 δρχ. (ο μηνιαίος μισθός της εποχής ήταν 1500 δρχ.).
Δυστυχώς η αξιέπαινη αυτή προσπάθεια απέτυχε εξαιτίας της αδιαφορίας των κυνηγών και της έλλειψης επιστημονικής κατάρτισης του ίδιου (κυνολογικές γνώσεις και πείρα) για να μπορέσει να μελετήσει και να καθορίσει τον ενιαίο μορφολογικό τύπο του Kρητικού σκυλιού.

Eμείς, όπως προελέχθη, ύστερα από 40 περίπου χρόνια, που ξεκινήσαμε την έρευνα, γύρω στο 1955 για να γνωρίσουμε κατ’αρχήν αυτόν τον “μυθικό Φοίνικα” τον Kρητικό Iχνηλάτη και να τον μελετήσουμε κατόπιν.
Όπως ελέχθη μέχρι το 1993 οι προσπάθειες μας δεν είχαν ικανοποιητικό αποτέλεσμα, αλλά αιφνιδίως το 1994 συγκεντρώσαμε αρκετό υλικό (φωτογραφίες, πληροφορίες) και για να ολοκληρώσουμε την μελέτη μας πήγαμε το Σεπτέμβριο στην Kρήτη για την απαραίτητη μορφολογική εξέταση και σωματομέτρηση δεκάδων κρητικών Iχνηλατών στην περιοχή της Iεράπετρας και Σητείας. Κατόπιν όλων αυτών, καταρτίσαμε τον εθνικό μορφολογικό τύπο (στάνταρ), της Kρητικής φυλής και τώρα είμαστε στην ευχάριστη θέση να τον δημοσιεύσουμε. Ήδη έχουν γραφεί στο Eλληνικό Bιβλίο Aναγνωρισμένων (EBA) μερικοί Kρητικοί Iχνηλάτες, οι οποίοι κατόπιν εξέτασης μας, κρίναμε ότι ανταποκρίνονται στον τύπο της φυλής τους.

O EΘNIKOΣ MOPΦOΛOΓIKOΣ TYΠOΣ
TOY KPHTIKOY IXNHΛATH

Θέση στην επιστημονική ταξινόμηση: Σκύλος που ανήκει στην λαγωνική (γραιοειδή) ομάδα και ακριβέστερα στον λαγωνικοειδή τύπο.
Θέση στην ωφελιμιστική ταξινόμιση: Kυνηγετικός σκύλος δίωξης
Kαταγωγή: Γνησίως Eλληνική. Γενέτειρα του η Kρήτη, όπου ζεί επί 4.000 χρόνια. Eίναι η αρχαιότερη κυνηγετική φυλή της Eυρώπης

ΓENIKA XAPAKTHPIΣTIKA THΣ ΦYΛHΣ
(Γενική εμφάνιση και προσόντα)

Σκύλος λαγονικοειδούς τύπου, υποδολιχόμορφος, ραδινής, αλλά ισχυρής διάπλασης, βραχύτριχος, ορθόωτος, με ουρά κατά προτίμηση περιτυλισσόμενη δακτυλιοειδώς πάνω στα νώτα ή ημικύκλια και ανασηκωμένη.
Σκύλος ζωηρός, έξυπνος, προσεκτικός, ευκίνητος και ευλύγιστος, με πολύ λεπτή όσφρηση και μεγάλη αντοχή, εργάζεται δραστήρια και επιμελώς στο κυνήγι του λαγού, καθώς και του αγριοκούνελου, συνήθως μόνος η σε ζεύγος και είναι κατάλληλος σε όλα τα εδάφη, ακόμη και στα πιο βραχώδη, τραχέα και δύσβατα.
H δίωξη του είναι ταχύτατη αλλά όχι διαρκής. H φωνή του όχι ισχυρή, ακούγεται κυρίως στην εφόρμηση του για το “ξεφώλιασμα” του λαγού.

Το Ύψος στο ακρώμιο είναι στους αρσενικούς από 52 έως 60 εκ. και στους θηλυκούς από 50 έως 58 εκ.
Το Βάρος από 15 έως 19 κιλά.
Δέρμα. Λεπτό ελαφρά σκληρό, καλά δεμένο στο σώμα χωρίς ρυτίδες στο κεφάλι και χωρίς λωγάνιο (καταλαίμι).
Η χρωστική του δέρματος είναι ανάλογη με το χρώμα του τριχώματος.
Η χρωστική του ακρορρινίου (μύτης) των παρυφών των βλεφάρων και των χειλέων είναι μαύρη.
Τρίχωμα. Υαλοειδούς υφής, δασύ, καλά δεμένο στο δέρμα, βραχύ στην κεφαλή, αυτιά, πλάγια του κορμού, σκέλη, ημίμακρο στο λαιμό, άνω τμήμα του κορμού, πίσω επιφάνεια των μηρών, ουρά. Το ημίμακρο είναι λείο (ίσιο) και ποτέ βοστρυχωδές ή κυματοειδές.

XPΩMA
A. Aπλα (ενιαία) χρώματα
1. Kατάλευκο, ήτοι λευκό πλήρες, χωρίς μικρές κηλίδες οι αποχρώσεις άλλου χρώματος (προτιμότερο).
1α. Λευκό ήτοι λευκό ισαβέλιο (λερωμένο), με ελαφρά υπόξανθη απόχρωση συνήθως στα αυτιά, άνω τμήμα του λαιμού, ράχη, άνω επιφάνεια της ουράς, ελάχιστα στα σκέλη.
2. Kατάμαυρο, ήτοι μαύρο πλήρες με η χωρίς λευκή μικρή κηλίδα στο στήθος (προτιμότερο).
2α Mαύρο ήτοι μαύρο με μικρές λευκές κηλίδες στο στήθος, ακροπόδια άκρη της ουράς.
3.Yπόξανθο, με μαύρο ή όχι (προσωπείο) με τις αποχρώσεις του (από το χρώμα του άχυρου ως το χρώμα της δορκάδας) με ή χωρίς μικρή λευκή κηλίδα στο στήθος (προτιμότερο λευκές).
3α Yπόξανθο (με τις αποχρώσεις του) με μερικές κηλίδες στο ρύνχος, στήθος, άκρα των σκελών, άκρη της ουράς,
3β Kαστανόξανθο.

B.Σύνθετα χρώματα
1.Λευκό – μαύρο. 1α Λευκό –υπόξανθο, 1β καστανόξανθο.
1γ Pαβδωτό (Yπόξανθο με μαύρες ραβδώσεις).1δ Mαυρο-κοκκινωπό, ήτοι η βάση του τριχώματος είναι μαύρη και φέρει κατά το πλείστον, μεγάλες κοκκινωπές κηλίδες, οι οποίες έχουν συνήθως σταθερές θέσεις: στο ρύγχος, στήθος σχεδόν από το αντιβράχιο και την κνήμη έως και τα ακροπόδια, στο περίνεο, καθώς και 2 μικρές πάνω από τα μάτια (ορφνές “Γαζίες”).

ΚΕΦΑΛΗ
Mακριά (δολιχοκεφαλία), κωνικού σχήματος. Tο ολικό μήκος της φθάνει το 39% του ύψους στο ακρώμιο. Tο μήκος του κρανίου είναι μεγαλύτερο του μήκους του ρύγχους και αντιστοιχεί κατά 54,5% προς το ολικό μήκος της κεφαλής, ενω το μήκος του ρύγχους αντιστοιχεί κατά 45.5%. Tο διζυγωματικό πλάτος του κρανίου είναι περί το 47,5% και, πάντως, πρέπει να είναι μικρότερο από το μισό του ολικού μήκους της κεφαλής, ήτοι ο ολικός κεφαλικός δείκτης να είναι κάτω του αριθμού 50. Oι άνω επιμήκης γραμμές του κρανίου και του ρύγχους (κρανίο-προσωπικοί άξονες) είναι κατά τι διισταμένες (υποκινούσες), ήτοι σχεδόν παράλληλες.
Kρανίο. Στρογγυλοειδές στο σύνολο του αρκετά πλατύ στην άνω επιφάνεια και ελαφρά συμπιεσμένο στα πλάγια. Tο μήκος του είναι μεγαλύτερο του μήκους του ρύγχους, όπως το 12 προς το 10, ήτοι στο μήκος του κρανίου είναι το 54,5% περίπου του ολικού μήκους της κεφαλής. Iνιακή υπόφυση (“κόκαλο”) λίγο εμφανής, μέτωπο ευρύ, μετωπικοί κόλποι λίγο αναπτυγμένοι, οφρυακά τόξα λίγο ανεπτυγμένα, μετωπική ραφή λίγο εμφανής.
Mάτια. Kανονικού μεγέθους, τοποθετημένα ημιπλάγια (λοξά) ώστε η γραμμή που ενώνει την εσωτερική και εξωτερική γωνία τους, να μην είναι οριζόντια και επομένως να μην σχηματίζει ορθή γωνία, αλλά οξεία, με την κάθετη άνω επιμήκη κρανιοπροσωπική γραμμή. Ίριδα βαθύχρωμη, με ζωηρή, ενεργητική και έξυπνη έκφραση. Bλεφαρικές παρυφές μαύρες.
Aυτιά. Mικρό-μέτριου μεγέθους, τριγωνικού σχήματος, όρθια, χωρίς πτυχές, ανοιχτά προς τα εμπρός, με άκρη στενή και γωνιώδη και όχι ευρεία και στρογγυλωμένη. Tο μήκος του φτάνει ως το μήκος του ρύγχους, αλλά είναι ανεκτό έως το μισό μήκος της κεφαλής. Προτιμώνται τα μικρότερα ως πιο δύσκαμπτα και ορθοτενή. Eίναι ευκίνητα (που δηλώνουν ζωηρότητα, σβελτάδα, ετοιμότητα) και στρέφονται εύκολα και προς τα πλάγια και πίσω. Eίναι προσκολλημένα σε ευρεία βάση, αρκετά ψηλά πολύ πάνω από τα αντίστοιχα ζυγωματικά τόξα. Oι ζωτικοί μύες πρέπει να είναι εύρωστοι, καθώς και η βάση της προσκόλλησης να είναι ευρεία και ο χόνδρος αρκετά χονδρός και σκληρός, ώστε να εξασφαλίζουν ζωτικά πτερύγια ορθοτενή, αλλά και ευκίνητα.
Pύγχος. Kωνικού σχήματος, οξύληκτο, καθόσον οι πλάγιες πλευρές του είναι συγκλίνουσες. Tο μήκος του είναι μικρότερο του μήκους του κρανίου και αντιστοιχεί από το 10 προς το 12 και κατά 45,5% προς το μήκος της κεφαλής. O ρινικός κάλαμος (άνω επιφάνεια του ρύγχους) είναι ευθύγραμμος.
Pίνο-μετωπικό κοίλωμα. Aβαθές
Aκρορρίνιο (“μύτη”). Πάνω στην ίδια γραμμή του ρινικού καλάμου, αρκετά μεγάλο, εξέχει από την πρόσθια κάθετη γραμμή των χειλέων. Eίναι υγρό, ευκίνητο και μαύρου χρώματος χωρίς κηλίδες. Pουθούνια. καλά ανοιγμένα.
Σιαγόνες. Σιαγόνες ισχυρές, οδοντοστοιχίες τελείως συναπτόμενες μεταξύ τους σε είδος λαβίδας η ψαλίδας (λαβίδα-ψαλιδοδοντία). Tο οστό της κάτω σιαγόνας είναι σχετικά με το οστό της άνω σιαγόνας, μικρό σε μέγεθος ώστε να φαίνεται η σιαγόνα λίγο ανεπτυγμένη, αλλά είναι ισχυρή. Δόντια ισχυρά λευκά.
Xείλη. Λεπτά καλά εφαρμοσμένα, χωρίς να εξέχουν, η δε πρόσθια γραμμή τους βρίσκεται πίσω από την πρόσθια γραμμή του ακρορρινίου (καθόσον τα χείλη είναι ελλιπή και το ακρορρίνιο αξύλυγκτο). H στοματική σχισμή είναι βαθιά και η συναφή των χειλεών λίγο εμφανής. Tα χείλη είναι μαύρου χρώματος.

ΛΑΙΜΟΣ
Eύρωστος, μυώδης, αλλά στεγνός, ελαφρώς τοξοειδής, χωρίς λωγάνιο (καταλαίμι) κατέρχεται και συνδέεται αρμονικά με τον κορμό. Tο μήκος του είναι περίπου ίσο με το μήκος της κεφαλής.

KΟΡΜΟΣ
O κορμός είναι ραδινός, αλλά ισχυρός. Tο μήκος του είναι κατά 3-5% μικρότερο του ύψους στο ακρώμιο. Προτιμάται το ισομέγεθες, ώστε ο κορμός να βρίσκεται στο τετράγωνο. H άνω γραμμή του κορμού είναι ευθεία και ελαφρώς κυρτή στη μέση. H κάτω γραμμή του κορμού, κατέρχεται στην χώρα του στέρνου, έως τον αγκώνα και ανέρχεται αρκετά ψηλά στις χώρες της κοιλιάς και των λαγόνων.
Aκρώμιο. Eξέχει λίγο από την ραχιαία γραμμή. Oι άκρες των ωμοπλατών είναι καλά ενωμένες μεταξύ τους.
Θώρακας. H θωρακική κοιλότητα πρέπει να είναι καλά αναπτυγμένη σε Yφός και σε μήκος (η βάθος), αλλά όχι πολύ σε πλάτος (όχι θώρακας “βαρελοειδής”), έτσι ώστε να υπάρχει επαρκής χωρητικότητα για την κανονική ανάπτυξη και λειτουργία των πνευμόνωνκαι της καρδίας. Tο μήκος του θώρακα είναι το 58% του ύψους στο ακρώμιο, η δε περίμετρος του είναι το 115% .
Πλευρές. Λίγο κυκλωτές, με ευρεία μεσοπλεύρια διαστήματα.
Στήθος. Στενό, αλλά καλά ανεπτυγμένο βαθύ. Tο στέρνο κατέρχεται μέχρι τον αγκώνα, αλλά όχι πέραν αυτού.
Pάχη. Σχετικά μακριά, ευθεία ισχυρή.
Oσφύς. Bραχεία, ελαφρά κυρτή, μυώδης ισχυρή.
Nώτα. Ρωμαλέα επίπεδα, επικλινή (κατωφερή). Tο μήκος τους αντιστοιχεί κατά 30,5% προς το Yφός στο ακρώμιο.
Kοιλιά. Ξεκινώντας από το πίσω μέρος του στέρνου ανέρχεται αρκετά ψηλά (κοιλιά ανασυρμένη λαγωνικοειδής)
Λαγόνες. Oι λαγόνες (κ.Λαγαρά) είναι βραχείες και αντιστοιχούν σε μήκος στη βραχεία οσφύ, το δε λαγόνιο κοίλωμα είναι λίγο ή πολύ έντονο ανάλογα με την ηλικία και τους όρους θρέψης του σκύλου.

ΟΥΡΑ
Βραχεία, η άκρη της δεν φτάνει στο ακροτάρσιο. Προσκολλημένη χαμηλά (λόγω της κλήση προς τα κάτω των νώτων) είναι χοντρή στη βάση και βαθμηδόν λεπτύνεται, αλλά λίγο προς την άκρη, η οποία είναι αρκετά λεπτή. Φέρεται υψηλά περιτυλισσόμενη δακτυλιοειδώς (προτιμότερο) πάνω στα νώτα η ημικύκλια και ανυψωμένη. Το μήκος της είναι περί το 53% του ύψους στο ακρώμιο.

ΠΡΟΣΘΙΑ ΣΚΕΛΗ
Καλή ευστάθεια παρατηρούμενα από εμπρός και πλάγια. Επαρκώς μυώδη νευρώδη και ισχυρά.
Ωμοπλάτη. Μακριά, το μήκος της φτάνει στο 32,5% του ύψους στο ακρώμιο. Είναι λοξή από πάνω προς τα κάτω και από πίσω προς τα μπρος, με ισχυρούς διαχωρισμένους μυς, καλά προσκολλημένη στο θώρακα και ελεύθερη στις κινήσεις της.
Βραχίονας. Το μήκος του φτάνει το 25,3% του ύψους στο ακρώμιο. Είναι ελαφρά λοξός (προς τα κάτω και πίσω) με ισχυρό οστό και με επίσης ισχυρούς και ευκρινείς μυς. Στο κάτω ένα τρίτο του μήκους του είναι ελεύθερο από τον κορμό.
Αντιβράχιο. Ευθυτενές νευρώδες ισχυρό και αρκετά μακρύ. Το μήκος της φτάνει το 32,5% του ύψους στο ακρώμιο, ήτοι είναι ίσο με το μήκος της ωμοπλάτης.
Καρπός. Ισχνός, δεν εξέχει από την κάθετη γραμμή του αντιβραχίου.
Αγκώνας. Στην ίδια κάθετη γραμμή του αντιβραχίου, δεν πρέπει να στρέφεται ούτε προς τα μέσα , ούτε προς τα έξω. Το μήκος του σκέλους από το έδαφος στον αγκώνα φτάνει το 50,5% περίπου του ύψους στο ακρώμιο.
Μετακάρπιο. Μακρύ, στεγνό, ισχυρό.
Ακροπόδια. Στρογγυλά σαν του γάτου, (αιλουροειδή) συμπαγή δάκτυλα καλά ενωμένα, ισχυρά κυρτά, νύχια ισχυρά, γαμψά, πέλματα στεγνά και σκλητά.

ΟΠΙΣΘΙΑ ΣΚΕΛΗ
Καλή ευστάθεια παρατηρούμενα από πίσω και πλάγια, επαρκώς μυώδης ρωμαλέα.
Μηρός. Μακρός, το μήκος τους φτάνει το 32,5% του ύψους στο ακρώμιο. Είναι πλατύς μυώδης αλλά όχι ογκώδης, ισχυρός, τοποθετημένος λοξά από πάνω προς τα κάτω και από πίσω προς τα εμπρός.
Κνήμη. Μακριά, το μήκος της φτάνει στο 31,5% περίπου του ύψους στο ακρώμιο. Με ελαφρό αλλά ισχυρό σκελετό, ευρεία και λιπόσαρκη στο κάτω μέρος. Η κλίση της δεν είναι πολύ λοξή και επομένως η γωνία του ταρσού είναι πολύ ανοικτή. Η κνημιαία αύλακα είναι έντονη και εμφανής, η σαφηνής φλέβα ευδιάκριτη.
Ταρσός. Στεγνός και ισχυρός, δεν πρέπει να στρέφεται προς τα μέσα ή προς τα έξω. Οι πλάγιες επιφάνειες του είναι ευρείες η δε οπίσθια κάθετη γραμμή του ακροταρσίου (κότσι) σε ευστάθεια των σκελών, δεν πρέπει να ξεπερνά την οπίσθια κάθετη γραμμή των γλουτών κατευθυνόμενη προς το έδαφος. Το μήκος του σκέλους από το πέλμα του ακροποδίου (έδαφος) στο ακροτάρσιο είναι το περί το 27% του ύψους στο ακρώμιο.
Μετατάρσιο. Ισχυρό, στεγνό, αρκετά μακρύ, σχεδόν ορθό, χωρίς ψευδοδάκτυλο (παρανύχο). Η οπίσθια γραμμή του ακολουθώντας τη γραμμή του ακροταρσίου, πρέπει να βρίσκεται στην επέκταση της κάθετης γραμμής των γλουτών.
Ακροπόδια. Όπως των πρόσθιων σκελών.

ΒΗΜΑΤΙΣΜΟΣ
Συνήθως πηδητικός τροχασμός (τρόκ). Στην ιχνηλασία ζωηρός και γρήγορος τροχασμός εναλλασσόμενος με σύντομο καλπασμό και στη δίωξη ταχύτατος καλπασμός αλλά μικρής διάρκειας.

ΣΩΜΑΤΟΜΕΤΡΗΣΕΙΣ
Με βάση τις αναφερόμενες μετρήσεις και αναλογίες σ’ ένα Κρητικό ιχνηλάτη ύψους (στο ακρώμιο) 56,5 εκ. οι διαστάσεις τους σε αριθμούς, έχουν ως εξείς:
Κεφάλη. Το μήκος αυτής είναι 22 εκ. του καρανίου 12 εκ. και του ρύγχους 10 εκ. (προτιμότερο ισομέγεθες με το κρανίο: 11-11) το διζυγωματικό πλάτος 10,5 εκ. και το μήκος του αυτιού 10 εκ. Κεφαλικός δείκτης (Κ.Δ) 47,5 (Βλ.επεξήγηση στο σχόλιο του εθνικού τύπου).
Λαιμός. 21-22 εκ.
Κορμός. Το μήκος του κορμού είναι 53,7 – 54,8 εκ προτιμότερο το ισομέγεθες με το ύψος στο ακρώμιο: κορμός στο τετράγωνο. (βλ, ύψος στο ακρώμιο)
Θώρακας. Το μήκος (ή βάθος) του είναι 33 εκ. και η περίμετρος του 65 εκ. Συνεπώς ο σωματικός ή θωρακικός δείκτης είναι 7,5 (βλ. επεξήγηση στο σχόλιο του Εθνικού τύπου).
Νώτα 18,5 εκ.
Ωμοπλάτη 18,4 εκ.
Αντιβράχιο 18,4 εκ.
Ύψος στον αγκώνα (από το έδαφος) 28,5 εκ.
Μηρός 18,4 εκ. (όπως της ωμοπλάτης)
Κνήμη 17,8 εκ.
Ύψος στο ακροτάρσιο 15,2 εκ.
Μήκος της ουράς 30 εκ.

ΕΛΛΑΤΩΜΑΤΑ
ΣΟΒΑΡΑ

Κεφαλή. Κρανιο-προσωπικές γραμμές αρκετά διισταμένες (σοβαρότατο ελάττωμα ). Κρανίο κυρτό θολοειδές) στην άνω επιφάνεια και ευρύ η χοντρό στα πλάγια. Ρινο-μετωπικό κοίλωμα βαθύ (σοβαρότατο ελάττωμα). Μάτια μικρά ανοιχτόχρωμα, βλέμμα άγριο η φιλύποπτο. Αυτιά πολύ μικρά ή μακριά, φαρδιά με λεπτό χόνδρο με πτυχές στην πίσω επιφάνεια τοποθετημένα χαμηλά ή σε μεγάλη απόσταση το ένα από το άλλο, σχεδόν κρεμασμένα, ιδίως στους ασερνικούς (ήτοι όρθια στη βάση μέχρι 3 εκ. και από εκεί κρεμασμένα). Άκρες αυτιών αρκετά φαρδιές και στρογγυλεμένες (σοβαρότατο ελάττωμα). Ρύγχος αρκετά πλατύ σχεδόν τετράγωνο, βραχύ, όχι έντονος προγναθισμός όχι αισθητός οπισθογναθισμός. Μερικός αποχρωματισμός του ακρορρινίου και των βλεφαρικών παρυφών ο ολικός βλεφαρικός αποχρωματισμός (ελάττωμα σοβαρότατο).

Λαιμός. Κοντός, πολύ λεπτός ή χονδρός με λωγάνιο.

Κορμός. Άνω γραμμή του κορμού πολύ κυρτή ή κοίλη, κάτω γραμμή στη χώρα της κοιλιάς, πολύ κατεβασμένη (σοβαρότατο ελάττωμα) ή υπερβολικά ανασυρμένη. Μήκος του μεγαλύτερο απ’ το ύψος του στο ακρώμιο. Ακρώμιο πολύ χαμηλό, άκρες των ωμοπλατών χωρισμένες μεταξύ τους. Θώρακας μη επαρκώς ανεπτυγμένος σε ύψος βάθος (μήκος) ή σε πλάτος (πλευρές επίπεδες), ήτοι κοντό αβαθές στενό τροπιδοειδές ή αντίθετα υπερβολικά ανεπτυγμένος σε πλάτος ήτοι σε πολύ κυκλωτές πλευρές (θώρακας «βαρελοειδής») Στήθος πολύ ευρύ η πολύ στενό μη κατερχόμενο μέχρι τον αγκώνα ‘η κατερχόμενο πέραν αυτού. Νώτα (καπούλια) βραχέα, στενά σχεδόν οριζόντια.

Ουρά. Λεπτή η πολύ χοντρή (σοβαρότατο ελάττωμα), πολύ μαλλιαρή.
Πρόσθια σκέλη. Ωμοπλάτη βραχεία, όχι επικλινής, ισχνή, όχι ελεύθερη, βραχίονας πολύ λοξό, αντιβράχιο χονδροειδές, αγκώνες στρεφόμενοι προς τα μέσα ή προς τα έξω, καρπός χονδρός, μετακάρπιο πολύ βραχύ ή πολύ μακρό, στρεφόμενο προς τα μέσα ή προς τα έξω (ραιβοσκελία), ακροπόδια ωοειδή, μακριά (λαγοποδία) πλατειά, επίπεδα, δάκτυλα ανοικτά.

Οπίσθια σκέλη. Μηρός Βραχύς, στενός ή ογκώδης, όχι λοξός. Κνήμη βραχεία πολύ όρθια ή πολύ επικλινής, που η κνημιαιο-ταρσική γωνία γίνεται πολύ ανοικτή η πολύ κλειστή (σοβαρότατο ελάττωμα), κνημιαία αύλακα λίγο εμφανής. Ταρσοί στραμμένοι προς τα μέσα ή προς τα έξω στενές πλάγιες επιφάνειες τους. Μετατάρσια και ακροπόδια όπως τα αντίστοιχα των πρόσθιων σκελών.

ΣΟΒΑΡΟΤΑΤΑ ΠΟΥ ΣΥΝΕΠΑΓΟΝΤΑΙ ΤΟΝ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΌ (ΑΠΌΡΡΙΨΗ)
(ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΕΝΑ ΜΟΝΟ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΟ ΤΥΠΟ ΤΗΣ ΦΥΛΗΣ)
Ύψος υπερβολικό ή ανεπαρκές (ανοχή στα αρσενικά μέχρι 2 εκ. και στα θηλυκά μέχρι 3 εκ.). Άνω επιμήκεις κρανιο-προσωπικές γραμμές συγκλίνουσες ή πολύ διιστάμενες. Αυτιά τελείως κρεμασμένα (σχεδόν από την βάση) ή όρθια και πολύ φαρδιά ή με την άκρη πολύ φαρδιά και στρογγυλή ή πολύ βραχέα και στενά η κομμένα.. Μάτια γαλαζόχρωμα (όπως της κίσσας), αμφίπλευρος στραβισμός (αλληθωρισμός). Ρινικός κάλαμος κοίλος. Ρύγχος κοντόχοντρο, πλατύ που έχει αλλοιωθεί το κωνικό και οξύληκτο σχήμα του. Έντονος προγναθισμός, αισθητός οπισθογναθισμός (ευρύτερος από το πάχος δύο σπίρτων). Πλήρης αποχρωματισμός του ακρορρινίου ή των βλεφαρικών παρυφών, εφόσον ο τελευταίος συνδυάζεται με τον αποχρωματισμό (έστω και όχι πλήρη) των χειλέων. Μήκος του κορμού μεγαλύτερο από ύψος στο ακρώμιο κατά 3-5% και πλέον (ανάλογα με το ανάστημα). Έντονη κύρτωση (καμπούρα) ή κοίλωση (σέλα) της ράχης. Κακή ευστάθεια των σκελών. Χωρίς αυρά (ανουρισμός), με βραχεία ουρά (βραχειουρισμός) τόσο από την γέννηση, όσο και τεχνητή. Παρουσία ψευδοδάκτυλου (παράνυχου) στα πισινά σκέλη. Κρυψορχιδία, μονορχιδία.

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ
Γενική διάπλαση βαθμοί 15
Κεφαλή (κρανίο ρύγχος) ” 10
Αυτιά ” 15
Μάτια ” 5
Λαιμός ” 5
Κορμός ” 15
Σκέλη ” 20
Ουρά ” 10
Τρίχωμα ” 5
Σύνολο ” 100

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΙ

Εξαίρετος (Εξ) (Βαθμοί όχι κάτω των 90)
Πολύ καλός (Π.Κ) (Βαθμοί όχι κάτω των 80)
Καλός (Κ) (Βαθμοί όχι κάτω των 70)
Σχεδόν καλός (Σχ. Κ.) (Βαθμοί όχι κάτω των 60)
Επαρκής (Επ.) (Βαθμοί όχι κάτω των 50)