Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ,

ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ

Έχοντας υπόψη:

1. Τις διατάξεις του Ν. Δ 86/69 «περί δασικού κώδικα» (άρθρα 251, 258, 259 και 261), του Ν. Δ 996/71 (άρθρο 11), του Ν. 177/75 (άρθρα 7 και 8), του Ν. 2637/98 (άρθρα 57,58 και 59) και της 414985/29−11−85 (ΦΕΚ 757/Β/18−12−85) κοινής απόφασης των Υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Αναπληρωτή Υπουργού Γεωργίας «Μέτρα διαχείρισης της άγριας πτηνοπανίδας», όπως αυτή τροποποιήθηκε με τις υπ’ αριθμ. 366599/16−12−96 (ΦΕΚ 1188/τ.Β/31−12−96), 294283/23−12−97 (ΦΕΚ 68/Β/4−2−98), 87578/703/6−3−2007(ΦΕΚ 581/Β/23−4−2007) κοινές αποφάσεις των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Γεωργίας και της Η.Π. 37338/1807/Ε.103/1−9−2010 (ΦΕΚ 1495/Β/2010) κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών, Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής.

2. Το άρθρο 255 του Ν. Δ. 86/69, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 57, παρ.4 του Ν. 2637/98.

3. Τις διατάξεις του Ν. 3208/2003 «Προστασία των δασικών οικοσυστημάτων, κατάρτιση δασολογίου, ρύθμιση εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί δασών και δασικών εν γένει εκτάσεων και άλλες διατάξεις». (ΦΕΚ 303/Α/24−12−2003).

4. Την Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης «για την διατήρηση της άγριας ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος της Ευρώπης» όπως κυρώθηκε με το Ν. 1335/83 (ΦΕΚ 32/Α/13−3−83).

5. Την Διεθνή Σύμβαση Ραμσάρ «για την προστασία των διεθνούς ενδιαφέροντος υγροτόπων και υδροβιοτόπων», η οποία κυρώθηκε με το Ν. 191/1974 (ΦΕΚ 350/Α/29−11−74).

6. Την Σύμβαση της Βόννης «για τη διατήρηση των αποδημητικών ειδών που ανήκουν στην άγρια πανίδα», η οποία κυρώθηκε με το Ν. 2719/99 (ΦΕΚ 106/Α/ 26−5−99).

7. Την Κοινοτική Οδηγία 79/409/ΕΟΚ «για τη διατήρηση των άγριων πτηνών» καθώς και όλες τις μετέπειτα σχετικές τροποποιήσεις της.

8. Την Κοινοτική Οδηγία 92/43/ΕΟΚ «για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας».

9. Τις 399/93, 540/93, 641/93, 1174/94, 1592/98, 590/98, 2580/00, 1047/01 και 2603/03 αποφάσεις του ΣτΕ.

10. Το Ν.3028/2002 (ΦΕΚ 153/Α/2002) «για την προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς».

11. Το άρθρο 90 του «Κώδικα Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα Κυβερνητικά Όργανα» που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του Π.Δ. 63/2005 (ΦΕΚ 98/Α/2005).

12. Το άρθρο 29Α του Ν. 1558/85 «Κυβέρνηση και Κυβερνητικά όργανα» που προστέθηκε με το άρθρο 27 του Ν. 2081/92 (ΦΕΚ 154/Α/ 10−9−92).

13. Τις διατάξεις του Π.Δ. 63/2011 «Διορισμός Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (ΦΕΚ 145/ Α΄/2011), και της απόφασης του Πρωθυπουργού 2876/7.10.2009 «Αλλαγή τίτλου Υπουργείων» (ΦΕΚ Β΄ 2234).

14. Την αριθ. 23111/18−6−2010 κοινή υπουργική απόφαση (ΦΕΚ 855/Β/18−6−2010) Συγκρότηση Ενιαίου Διοικητικού Τομέα με τίτλο «Ειδική Γραμματεία Δασών».

15. Τον Ν. 3852/2010 (ΦΕΚ 87/Α/2010) «Νέα αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης – Πρόγραμμα Καλλικράτης

16. Την επικαιροποιημένη (Μάιος 2011) Έρευνα – Μελέτη που εκπονήθηκε από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Α.Τ.Ε.Ι. Λαμίας – Παράρτημα Καρπενησίου με τον τίτλο «Η επίδραση της θήρας στους πληθυσμούς των θηρευσίμων και μη ειδών, ο έλεγχος της λαθροθηρίας και η διάρκεια των περιόδων θήρας. – Τεύχος Α. Επίδραση της χρονικής περιόδου θήρας επί των θηρευσίμων και των απολύτως προστατευόμενων ειδών καθώς και η επίδραση αυτής στους πληθυσμούς ενός εκάστου των θηρευσίμων ειδών στην Ελλάδα. – Τεύχος Β. Δυνατότητα ελέγχου της λαθροθηρίας. – Τεύχος Γ. Συλλογή επιστημονικών και τεχνικών δεδομένων που προσδιορίζουν σε κάθε περίπτωση την τυχόν επίδραση της κλιμακωτής λήξης της θήρας στην προστασία των ειδών πτηνών που ενδέχεται να επηρεάζεται από την εν λόγω κλιμάκωση» που εκπονήθηκε από τους καθηγητές Παπαγεωργίου Ν., Βλάχο Χρ., Θωμαΐδη Χρ. και λοιπούς εξειδικευμένους επιστήμονες, Αθήνα − Μάιος 2011.

17.α) Το περιεχόμενο της από Σεπτέμβριο 2007 ειδικής Μελέτης του Επίκουρου Καθηγητή Θηραματοπονίας κου Θωμαΐδη Χρήστου του Τμήματος Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος του Τ.Ε.Ι. Λαμίας, με θέμα «Διαχείριση της θηραματοπανίδας μετά τις πυρκαγιές», όπως αυτή συμπληρώθηκε στη συνέχεια και η οποία προκειμένου να εξασφαλίσει την οικολογική ισορροπία των ειδών της άγριας πανίδας, εξετάζει: 1) τη διατάραξη των οικοσυστημάτων λόγω των πυρκαγιών, 2) την πιθανή μείωση του πληθυσμού της θηραματοπανίδας, 3) την ενδεχόμενη αναστάτωση των θηρεύσιμων ειδών και την πιθανή δυσμενή κατάσταση των ειδών από τη συρρίκνωση των ενδιαιτημάτων τους, 4) τη δυνατότητα αποκατάστασης της βιολογικής ισορροπίας, 5) την κυνηγετική πίεση πριν τη φωτιά καθώς και τη σχετική πρόβλεψη για την μετάθεση της κυνηγετικής πίεσης μετά τη φωτιά, 6) τα βιολογικά χαρακτηριστικά των θηραμάτων που ενδιαιτούνταν στις καμένες εκτάσεις, 7) τη δυνατότητα ανάκαμψης του κάθε καμένου βιοτόπου συνεκτιμώντας και πλήθος εδαφολογικών δεδομένων.

β) Το περιεχόμενο της από 16 Νοεμβρίου 2009 Τεχνικής Έκθεσης που αφορά τη διαχείριση της θήρας μετά την πυρκαγιά στη Β.Α. Αττική, των ειδικών επιστημόνων Χατζηνίκου Ε., Αλεξίου Ε., Δεδουσοπούλου Ε. και Κιούση Δ.

18. Το 2356/21−7−2011 ενημερωτικό σημείωμα του τμήματος Β΄ της Δ/νσης Αισθητικών Δασών, Δρυμών και Θήρας, το οποίο διαμορφώθηκε με βάση:

α) τις μελέτες για τον «Προσδιορισμό της φαινολογίας της μετανάστευσης των θηρεύσιμων υδρόβιων πουλιών» (2008) και την «Επίδραση της θήρας στα θηρεύσιμα υδρόβια είδη της ορνιθοπανίδας» (2009), τις οποίες η Υπηρεσία μας ανέθεσε στο ΕΘΙΑΓΕ/Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης, καθώς και τις προτάσεις των δασικών υπηρεσιών και του ΕΘΙΑΓΕ,, της Κ.Σ.Ε. και των περιβαλλοντικών οργανώσεων (Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία, ANIMA, WWF).

β) τις διαθέσιμες έγκυρες πληροφορίες, επιστημονικά στοιχεία και μελέτες, αποτελέσματα προγραμμάτων κ.α. σχετικά με το καθεστώς διαχείρισης των αναφερομένων στον πίνακα θηρεύσιμων ειδών, ιδιαίτερα τα δεδομένα της Επιστημονικής Βάσης ORNIS.

γ) την ανάγκη διατήρησης των πληθυσμών όλων των ειδών της άγριας πανίδας σε ικανοποιητικά επίπεδα, ώστε να ανταποκρίνονται στις οικολογικές, επιστημονικές και μορφωτικές απαιτήσεις, λαμβανομένων υπόψη των οικονομικών και ψυχαγωγικών αναγκών.

19.Την επιστολή JURM (2003) 8249MK/13.11.2003 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, με την οποία παραιτείται από την προσφυγή κατά της Ελληνικής Δημοκρατίας (υπόθεση C−167/03) λόγω συμμόρφωσης της Ελληνικής Νομοθεσίας με τις διατάξεις του άρθρου 7 παρ. 4 της Οδηγίας 79/409/ΕΟΚ.

20. Τη διαταγή του Προέδρου του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της 14−01−2004 περί διαγραφής της υπόθεσης C−167/03.

21. Την αρ. πρ. 97734/4284/14.08.07 (Φ.Ε.Κ. 1657/Β/21.08.07) απόφασή μας «Τροποποίηση ρυθμίσεων θήρας».

22. Τις αποφάσεις απαγόρευσης θήρας λόγω πυρκαγιών στις διάφορες περιοχές της Ελληνικής Επικράτειας ου εκδίδονται από τις αρμόδιες περιφερειακές δασικές υπηρεσίες,

αποφασίζουμε:

Α. ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΚΥΝΗΓΕΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΚΑΙ ΘΗΡΑΜΑΤΑ

1. Καθορίζουμε την διάρκεια της κυνηγετικής περιόδου για το κυνηγετικό έτος 2011 – 2012 από 20 Αυγούστου 2011 μέχρι 29 Φεβρουαρίου 2012.

2. Κατ’ εξαίρεση της παραπάνω παραγράφου, επιτρέπουμε τη θήρα του αγριοκούνελου (Oryctolagus cuniculus) μέχρι την 10 Μαρτίου 2012.

3. Τα επιτρεπόμενα να κυνηγηθούν είδη, η χρονική περίοδος και οι μέρες κυνηγίου τους, καθώς και ο μέγιστος αριθμός θηραμάτων κατά είδος, που επιτρέπεται να θηρεύει ο κάθε κυνηγός στην ημερήσια έξοδό του, αναφέρονται στο συνημμένο “ΠΙΝΑΚΑ ΘΗΡΕΥΣΙΜΩΝ ΕΙΔΩΝ”

ΠΙΝΑΚΑΣ ΘΗΡΕΥΣΙΜΩΝ ΕΙΔΩΝ
της Κυνηγετικής περιόδου 2011-2012

1 Περιοχές της χώρας οι οποίες είχαν χαρακτηρισθεί «ως ζώνες διάβασης των αποδημητικών πουλιών» με αποφάσεις του Υπουργού Γεωργίας μέχρι την 18.12.1985, καθώς και με την ανωτέρω (21) σχετική.
* Από 1/3-10/3 μόνο σε νησιά που υπάρχει αγριοκούνελο χωρίς συνοδεία σκύλου.
** Ειδικές ρυθμίσεις του κυνηγίου της νησιώτικης πέρδικας καθορίζονται στο κεφάλαιο Β παρ. 7
*** Oι εξαιρέσεις του κυνηγίου του λαγού καθορίζονται στο κεφάλαιο Β παρ. 5

Β. ΕΙΔΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

1. Απαγορεύουμε το κυνήγι της Μπεκάτσας (Scolopax rusticola) στο καρτέρι, το πρωί και το βράδυ.

2. Περιορίζουμε τη χρησιμοποίηση σκύλων δίωξης για άσκηση κυνηγίου, από 15.9.2011 μέχρι και 20.1.2012 σε τρεις (3) ημέρες την εβδομάδα (Τετάρτη, Σάββατο και Κυριακή), δηλαδή μόνο τις ημέρες κατά τις οποίες επιτρέπεται αντιστοίχως το κυνήγι του Λαγού (Lepus europaeus) και του Αγριόχοιρου (Sus scrofa).

3. Επιτρέπουμε το κυνήγι του Αγριόχοιρου (Sus scrofa) σε ομάδες μέχρι δέκα (10) κυνηγών, με δικαίωμα θήρευσης μέχρι τεσσάρων (4) ατόμων ανά ομάδα και έξοδο.

Για λόγους προστασίας της φυσικής παραγωγής του αγριόχοιρου, απαγορεύεται το κυνήγι σε όλη τη χώρα του νεαρού αγριόχοιρου όσο αυτός φέρει τις χαρακτηριστικές ραβδώσεις στο σώμα του, καθώς και των χοιρομητέρων αυτών. Εξαιρείται η περιοχή της Πελοποννήσου για την οποία περιορίζεται το κυνήγι έως την 31.12.2011 και ο επιτρεπόμενος αριθμός θηρευομένων ατόμων επίσης περιορίζεται σε τρία (3) άτομα. Επίσης απαγορεύεται το κυνήγι του αγριόχοιρου στη νήσο Εύβοια.

4. Επιτρέπουμε το κυνήγι της Αλεπούς (Vulpes vulpes) και του Πετροκούναβου (Martes foina) από 15.9.2011 μέχρι 20.1.2012 με τη χρησιμοποίηση κυνηγετικού όπλου και σκύλου δίωξης και από 21.1.2012 μέχρι 29.2.2012 χωρίς σκύλο δίωξης, μόνο στους νομούς που δεν έχουν χαρακτηρισθεί ως αρουραιόπληκτοι.

Διευκρινίζουμε ότι η χρησιμοποίηση σκύλου δίωξης για το κυνήγι της Αλεπούς και του Πετροκούναβου υπόκεινται στους περιορισμούς της παραγράφου 2 της παρούσης.

5. Απαγορεύουμε το κυνήγι του Λαγού (Lepus europaeus) καθ’ όλη τη διάρκεια της κυνηγετικής περιόδου στις νήσους Λήμνο και Άγιο Ευστράτιο.

6. Για όσα είδη πουλιών δεν αναφέρονται στην παρούσα απαγορεύεται το κυνήγι τους, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 2, 3 και 4 της Οδηγίας 79/409/ΕΟΚ.

7. Το κυνήγι της Νησιώτικης Πέρδικας (Alectoris chukar) επιτρέπεται σύμφωνα με τον πίνακα θηρευσίμων ειδών που επισυνάπτεται της παρούσης με τις παρακάτω εξαιρέσεις:

α) στο νομό Λέσβου και Χίου επιτρέπεται το κυνήγι της τις παρακάτω Κυριακές: 18.9.2011, 25.9.2011, 02.10.2011, 09.10.2011, 16.10.2011, 23.10.2011, 30.10.2011, 6.11.2011 και 13.11.2011.

β) στο νομό Σάμου και στην περιοχή της Α΄ Κυνηγετική Ομοσπονδίας Κρήτης και Δωδεκανήσων (Α΄ ΚΟΚΔ) επιτρέπεται το κυνήγι της από 15.09.2011 έως 30.11.2011 και μόνο τις ημέρες Τετάρτη – Σάββατο − Κυριακή,

γ) Παρατείνουμε την ισχύ της παραγράφου (Α) της αριθ. 97734/4284/14.8.2007 (ΦΕΚ 1657/Β/21.08.2007) απόφασή μας «Τροποποίηση ρυθμίσεων θήρας» από 20.08.2011 έως 14.09.2011.

Γ. ΓΕΝΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

1. Απαγορεύουμε το κυνήγι:

1.1. Στα μόνιμα καταφύγια άγριας ζωής

1.2. Στα εκτροφεία θηραμάτων

1.3. Στις περιοχές όπου ισχύουν απαγορεύσεις θήρας ορισμένης χρονικής διάρκειας

1.4. Στους πυρήνες των Εθνικών Δρυμών

1.5. Σε ζώνη πλάτους πεντακοσίων (500) μέτρων κατά μήκος της χερσαίας μεθοριακής γραμμής

1.6. Σε θαλάσσια ζώνη πλάτους τριακοσίων (300) μέτρων από τις ακτές

1.7. Σε όλες τις περιοχές όπου ισχύουν ειδικοί περιορισμοί θήρας σύμφωνα με το άρθρο 6 της 414985/29.11.85 (Φ.Ε.Κ. 757/Β/18.12.85) κοινής υπουργικής απόφασης

1.8. Στις περιοχές για τις οποίες έχουν εκδοθεί Δασικές Απαγορευτικές Αποφάσεις Κυνηγίου, λόγω πυρκαγιών, όπως αναφέρεται στο σημείο 22 του προοιμίου της παρούσας και σε όσες περιοχές έχουν εκδοθεί και ισχύουν ή πρόκειται να εκδοθούν σχετικές αποφάσεις.

1.9. Στους αρχαιολογικούς χώρους, ιστορικούς τόπους και μνημεία χωρίς προηγούμενη άδεια του Υπουργού Πολιτισμού.

2. Απαγορεύουμε την αγοραπωλησία όλων των ειδών θηραμάτων, εκτός εκείνων τα οποία προέρχονται από εκτροφεία (δημόσια ή ιδιωτικά), από τις ελεγχόμενες κυνηγετικές περιοχές ή από το εξωτερικό, εφόσον έχουν τηρηθεί οι νόμιμες διαδικασίες απόκτησής τους.

3. Επιτρέπεται – κατ’ εξαίρεση – για την τρέχουσα κυνηγετική περίοδο η αγοραπωλησία του αγριοκούνελου στις νήσους Λήμνο & Θηρασιά, όπου οι υπερπληθυσμοί έχουν διαταράξει το οικοσύστημα και έχουν δημιουργήσει ήδη σοβαρά προβλήματα και καταστροφές στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις.  Οι υπερπληθυσμοί και οι ζημιές πιστοποιούνται από επιτροπή αποτελούμενη από εκπροσώπους της Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης, της Διεύθυνσης Δασών, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της Ένωσης Γεωργικών Συνεταιρισμών. Η σύσταση της επιτροπής και η έγκριση αγοραπωλησίας γίνεται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης μετά από εισήγηση της  αρμόδιας δασικής αρχής.

4. Η εκγύμναση των κυνηγετικών σκύλων επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο στους περιορισμένους χώρους εκγύμνασης που καθορίζονται από τις δασικές αρχές και απαγορεύεται οπουδήποτε αλλού.

5. Προς αποφυγή ατυχημάτων κατά τη διάρκεια κυνηγίου αγριογούρουνου, λαγού, μπεκάτσας και ορτυκιού, οι κυνηγοί υποχρεούνται να φέρουν στον κορμό του σώματός τους ένδυμα  φωσφορίζοντος χρώματος πορτοκαλί (αποκλειόμενης απλής λωρίδας), ορατό από κάθε οπτική πλευρά, προς αποφυγή ατυχημάτων.

Από τις διατάξεις αυτής της απόφασης δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού  προϋπολογισμού.

Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Αθήνα, 1 Αυγούστου 2011

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Η ενέργειά  αυτή έρχεται προς ενίσχυση της εφαρμογής του Κανονισμού με αριθμό 853/29-4-2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον καθορισμό ειδικών κανόνων υγιεινής για τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης.

Φυλλάδιο ΚΟΜΑΘ για το χειρισμό του κρέατος

Το έντυπο αυτό έχει διανεμηθεί δωρεάν στους κυνηγούς, μέσω των Κυνηγετικών Συλλόγων αρμοδιότητας ΣΤ’ ΚΟΜΑΘ, αλλα και σε υπουργεία και αλλους φορείς.

Οι οδηγίες διαμορφώθηκαν από την ερευνητική ομάδα του Ευρωπαϊκού προγράμματος ECORAIP (www.ecoraip.eu) με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ιδρύματος Σταύρου Νιάρχου.

Τα σκίτσα φιλοτέχνησε ο Στάθης (Σταυρόπουλος) και εκδόθηκε με τη στήριξης των ΑΤΕBANK και Partners in Prolepsis.

.

του Γιάννη Νικολακόπουλου

ΖΕΥΓΑΡΩΜΑ

Για να ζευγαρώσουμε την σκύλα μας θα πρέπει με ώριμη σκέψη να εξαντλήσουμε τα μεγάλα, σοβαρά αλλά και κλασικά ερωτήματα: Για ποιους λόγους θέλουμε να κάνουμε γέννα; Έχουν τα απαραίτητα προσόντα οι γεννήτορες για να τους αναπαράγουμε; Δηλαδή πληρούν τα μορφολογικά και εργασιακά πρότυπα στο έπακρον; Έχουν καλό χαρακτήρα; Είναι ψυχικά ισορροπημένοι; Θα βελτιώσουμε την πορεία της φυλής με τα κουτάβια τους; Επιλέξαμε τον αντάξιο επιβήτορα; Έχουμε υποψήφιους ιδιοκτήτες σωστούς και ικανούς να αναθρέψουν τα κουτάβια μας και να τους προσφέρουν αξιοπρεπείς συνθήκες ζωής;

Η κάθε μία από αυτές τις ερωτήσεις θα μπορούσε να είναι τίτλος πολυσέλιδου άρθρου. Μη ξεχνάμε πως δημιουργούμε ζωή με την δική μας θέληση.

Αν έντιμα συζητώντας με τον εαυτό μας αποφασίσαμε πως αξίζει να την ζευγαρώσουμε τότε ας αρχίσουμε από την ηλικία της. Δεν είναι σωστό για μία σκύλα να μπει στην διαδικασία της εγκυμοσύνης, της γέννας και του θηλασμού πριν το 2ο έτος της, θα καταπονήσει τον ανώριμο οργανισμό της. Ακόμη μία σκύλα που έχει περάσει τα δύο χρόνια θα έχει κοινωνικοποιηθεί άρτια, θα έχει «γνωρίσει τον κόσμο» θα έχει εκπαιδευτεί και θα έχει κυνηγήσει. Άρα θα έχει άριστη ψυχική ισορροπία που θα την μεταδώσει στα κουτάβια της από την πρώτη ημέρα της ζωής των. Εξ άλλου θα έχουν ολοκληρωθεί οι απαραίτητοι έλεγχοι δυσπλασιών, οφθαλμικών και άλλων κληρονομικών παθήσεων. Ανάλογα με την φυλή και τη φυσική κατάσταση ας αποφεύγουμε γέννες μετά το 9ο έτος. Θεωρώ αρκετές 3 γέννες στη ζωή μιας σκύλας και όχι συνεχόμενες. Ο ΚΟΕ δέχεται δηλώσεις γέννας έως 30 ημέρες από αυτήν και με όρια ηλικίας για τα θηλυκά από 18 μηνών έως 10 ετών και τα αρσενικά από 16 μηνών. Σε περίπτωση δύο αλλεπάλληλων γεννών η επόμενη (3η) γέννα δεν εγγράφεται αν δεν έχουν παρέλθει 12 μήνες από την δεύτερη. Σημαντικό είναι να βρίσκεται η σκύλα σε καλή φυσική κατάσταση, να καλύπτεται από τα ετήσια εμβόλια και να είναι απαλλαγμένη από ενδο/εξωπαράσιτα. Ένα καλό check up είναι απαραίτητο, ο κτηνίατρος θα ελέγξει την σκύλα και για αφροδίσια νοσήματα, καλό είναι να απαιτούμε παρόμοιο έλεγχο του αρσενικού.

Όλα αυτά γιατί κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης απαγορεύονται πολλά είδη φαρμάκων κυρίως κορτιζονούχα, αντιβιοτικά ορμόνες κλπ.

Αφού λοιπόν με σκέψη και γνώση έχουμε επιλέξει τον επιβήτορα, ό,τι συμφωνήσαμε με τον ιδιοκτήτη του θα πρέπει να το συνυπογράψουμε. Αν πρόκειται για χρηματική αμοιβή θα ορίσουμε το ποσόν, το πότε θα καταβληθεί, σε περίπτωση που δεν μείνει έγκυος η σκύλα αν θα επιστραφεί μέρος της αμοιβής ή θα δικαιούται επίβαση στον επόμενο οίστρο κλπ. Αν πρόκειται αντί αμοιβής να δώσουμε κουτάβια θα καθορίσουμε μέχρι πόσα (εν ζωή) θα αναλογεί ένα στον επιβήτορα, μέχρι πόσα δύο κοκ. Ακόμη αν θα έχει την επιλογή για το καλύτερο της γέννας κλπ. Πόσες επιβάσεις θα γίνουν και πότε. Όλα τα έξοδα ακόμη και τα pedigree όλων των κουταβιών βαρύνουν τον εκτροφέα (θηλυκό).

Είθισται για το ζευγάρωμα να πηγαίνει το θηλυκό στο χώρο του αρσενικού. Για κάποιους λόγους π.χ. αδυναμία ταξιδιού του εκτροφέα, ευαίσθητη σκύλα κλπ μπορεί να γίνει στον χώρο του θηλυκού, ας καταγραφεί αν θα αποζημιωθούν τα έξοδα ταξιδιού επιβήτορα και ιδιοκτήτη.

Στο χώρο ζευγαρώματος ας φροντίσουμε να μην κυκλοφορούν άλλοι σκύλοι και να είναι καλά περιφραγμένος. Η παρουσία μας σε μερικά ζώα λειτουργεί θετικά ηρεμώντας τα ενώ άλλα επιζητούν την απομόνωση. Ας τους δώσουμε την ευκαιρία να γνωριστούν και «να τα βρουν» μόνα τους. Σκύλοι/ες πρωτάρηδες μπορούν να είναι συνεσταλμένοι ως δειλοί, νευρικοί ή ανυπόμονοι. Τότε η παρουσία μας μπορεί να τους ενθαρρύνει και να αποφορτίσει την κατάσταση. Σε ακραίες περιπτώσεις ο κτηνίατρος θα μας συμβουλέψει αν μία δόση ηρεμιστικού θα βοηθούσε.

Μερικές σκύλες χαμηλώνουν την λεκάνη τους ή όλο το σώμα τους, καθιστώντας αδύνατη την διείσδυση, με ήπιες κινήσεις και ήρεμη φωνή προσπαθούμε να την φέρουμε στην σωστή θέση μερικές φορές βάζοντας το γόνατό μας κάτω από το σώμα της. Έχει τύχει να δω σε ζευγάρωμα Μάστιφ τον εκτροφέα στα τέσσερα, μούσκεμα από τον ιδρώτα έτοιμο να καταρρεύσει, να υποβαστάζει την σκύλα με την πλάτη του και από πάνω τους… τον επιβήτορα. Σημασία έχει πως το ζευγάρωμα πέτυχε.

Μερικοί σκύλοι, οι «βιαστικοί», παίρνουν θέση γρήγορα επί της σκύλας αλλά αρχίζουν τις κινήσεις χωρίς να βρίσκουν τον κόλπο. Μπορούμε βάζοντας την παλάμη μας τεντωμένη ανάμεσα από τα πίσω πόδια τους να τους καθοδηγήσουμε στην σωστή οδό. Αν χρειαστούμε την βοήθεια έμπειρου φίλου καλό θα ήταν να είχε γνωρίσει τους σκύλους από πριν για να μην ενοχληθούν. Σε περίπτωση που δεν τα καταφέρνουν μόνοι τους και δεν δέχονται την βοήθεια μας αφού είμαστε σίγουροι πως η σκύλα είναι στην «σωστή» μέρα μπορούμε να ζητήσουμε από τον κτηνίατρο να κάνει σπερματέγχυση.

Είναι μία απλή μέθοδος: ο κτηνίατρος αμέσως μετά την σπερμοληψία τοποθετεί το σπέρμα βαθιά στον κόλπο της σκύλας με έναν καθετήρα φροντίζοντας να διατηρείτε σε θερμοκρασία σώματος για να μη σοκαριστούν τα σπερματοζωάρια. Έχει την ευχέρεια να παρατηρήσει στο μικροσκόπιο την ποσότητα και την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων. Η μέθοδος αυτή λέγετε Intra-vaginal deposition (ενδοκολπική εναπόθεση) και την προτιμούν οι εκτροφείς.

Με το νωπό – φρέσκο σπέρμα μπορεί να γίνει ακόμη Intrauterine Insemination (Ενδομητρική γονιμοποίηση) με καθετήρα ή με ενδοσκόπιο ή με χειρουργική επέμβαση. Τα ποσοστά επιτυχίας με μέσο όρο 6 κουτάβια είναι πάνω από 75%, σύμφωνα με Νορβηγικά στατιστικά στοιχεία 10 χρόνων σε 100 διαφορετικές φυλές σκύλων.

Υπάρχει η δυνατότητα να χρησιμοποιηθεί το σπέρμα κάποιου αξιόλογου επιβήτορα που είναι χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, αγοράζοντας Ψυγμένο Σπέρμα (Chilled semen) με ποσοστά επιτυχίας 55-60%, αν αφιχθεί εγκαίρως, ή Κατεψυγμένο Σπέρμα (Frozen semen) με ποσοστά περίπου 50%. Η τελευταία μέθοδος απαιτεί εξειδικευμένο εργαστήριο για την απόψυξή, δεν γνωρίζω αν υπάρχει στην Ελλάδα. Οφείλουμε να ενημερώσουμε εγκαίρως τον ιδιοκτήτη του επιβήτορα για να τον έχει διαθέσιμο, άρα θα πρέπει όταν περιμένουμε την περίοδο της σκύλας μας να την παρακολουθούμε καθημερινά. Στην αρχή θα παρατηρήσουμε μία απλή διόγκωση των έξω γεννητικών οργάνων, στις επόμενες ημέρες θα εμφανιστεί ορώδες κιτρινωπό υγρό που στην συνέχεια θα γίνει ροζ και κόκκινο ενώ θα συνεχίζεται η διόγκωση. Για να προσδιορίσουμε τις γόνιμες ημέρες, δηλαδή τις ημέρες της ωορρηξίας μετράμε από την ημέρα που βλέπουμε το ροζ υγρό. Οι φάσεις είναι προοίστρος, οίστρος και μεθοίστρος. Ο ακριβής προσδιορισμός σε ημέρες είναι δύσκολος ιδίως σε σκύλες που δεν έχουν ξαναγεννήσει. Ο γιατρός μας με τεστ προγεστερόνης ή τραχηλικού επιχρίσματος θα μας δώσει την ακριβή ημερομηνία. Συνήθως κυμαίνεται από την 9η έως και την 15η ημέρα με μέσο όρο την 12η (ημ/νία που δεν χάνω ποτέ). Έχουν καταγραφή περιστατικά σύλληψης από την 2η έως και την 28η ημ. Αν υπολογίσουμε πως δεν διαπιστώσαμε αμέσως την «πρώτη ημέρα» και πως το σπέρμα μπορεί να παραμείνει ενεργό στον κόλπο για δύο ημέρες, εύκολα καταλαβαίνουμε πως ουσιαστικά η γονιμοποίηση δεν έγινε την 2η ημέρα αλλά την 6η ή 7η. Για να είμαστε σίγουροι μπορούμε να κάνουμε δύο ή τρεις επιβάσεις μέρα παρά μέρα. Μεταξύ των επιβάσεων μπορούμε να δώσουμε στον αρσενικό βιταμίνη Ε. Το ζευγάρι να μη μένει στον ίδιο χώρο, να τρέφεται καλά.

Η φύση πάντως έχει προβλέψει, όταν αρχίζει η ωορρηξία (δηλαδή οι γόνιμες ημέρες) η σκύλα «στήνεται», παίρνει θέσει εμπρός στα αρσενικά φέρνοντας την ουρά της στο πλάι. Είναι μια ένδειξη σωστού χρόνου για το ζευγάρωμα.

Αν μετά το ζευγάρωμα η σκύλα πρόκειται να ταξιδέψει με αεροπλάνο, μπορεί να γίνει με ασφάλεια μία με δύο ημέρες μετά την επίβαση, άλλως θα πρέπει να περιμένουμε 7-10 ημ. και μετά να πετάξει.

ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ

Η εγκυμοσύνη διαρκεί 9 εβδομάδες (58 – 65ημ.) συνήθως η γέννα έρχεται την 62η με 63η ημ.

Μπορούμε να διαγνώσουμε την εγκυμοσύνη με:

* Τεστ Ρελαξίνης σε δείγμα αίματος από την 25 ημέρα.
* Με υπέρηχο την 28 –30 ημέρα. Μπορούμε να προσδιορίσουμε τον αριθμό των εμβρύων με σχετική ακρίβεια, αν είναι περισσότερα από 5-6 το τοπίο δυσκολεύει. Την 50η μέρα τα έμβρυα είναι μεγάλα και δύσκολα μετρούνται αλλά μπορούμε να εξακριβώσουμε αν όλα πάνε καλά.
* Με ακτινογραφία από την 45η ημέρα. Προσωπικά αποφεύγω την ακτινοβολία μόνο για διαγνωστικούς λόγους.
* Με το στηθοσκόπιο μπορούμε να ακούσουμε από την 6η εβδομάδα τους κτύπους της καρδιάς των εμβρύων.
* Την όγδοη εβδομάδα ψηλαφώντας την κοιλιά της μάνας μπορούμε να εντοπίσουμε σάκους και να αισθανθούμε το «κλώτσημα» των κουταβιών.

Από την ώρα του ζευγαρώματος θεωρούμε την σκύλα εγκυμονούσα οπότε απαγορεύεται να δίνουμε κάθε φάρμακο χωρίς την εντολή του γιατρού.

Απαγορεύεται επίσης να έρχεται σε επαφή με τοξικές ουσίες παρασιτοκτόνων, φυτοφαρμάκων, χρωμάτων κλπ. Είναι η κατάλληλη στιγμή να συζητήσουμε με τον γιατρό για το διατροφικό πρόγραμμα της σκύλας, ειδικά αν ταΐζουμε μαγειρευτά ίσως απαιτηθούν διατροφικά συμπληρώματα κυρίως ασβέστιο. Μέχρι τις 35 ημέρες μία καλή ξηρή ισορροπημένη τροφή με ποιοτικές πρωτεΐνες και λίπη είναι αρκετή, σταδιακά αυξάνουμε την ποσότητα χωρίζοντάς την σε 2 και αργότερα 3 ημερήσια γεύματα. Από την 40η ημ. σταδιακά αλλάζουμε την τροφή υψηλής ενέργειας με κουταβοτροφή που θα την συνεχίσουμε μέχρι τον αποθηλασμό, καλό είναι να την μουσκεύουμε. Με τέτοιες ποιοτικές τροφές δεν είναι απαραίτητη η προσθήκη βιταμινών ή ιχνοστοιχείων εκτός αν προταθεί από τον γιατρό. Οι φτωχές τροφές ασχέτως αν καταναλώνονται υπερβολικά από την σκύλα ( το κάνει για να βρει τα στοιχεία που της λείπουν) μπορούν να της προκαλέσουν βλάβες στην υγεία της αφαιρώντας π.χ ασβέστιο από τα οστά της ή προκαλώντας της αναιμία, τα δε έμβρυα είναι δυνατόν να πεθάνουν όλα ή μερικά από αυτά. Αυτό μπορεί να συμβεί και για άλλους λόγους όπως από ερπητοϊό, τοξοπλάσμωση και άλλα που θα σας αναφέρει ο γιατρός σας. Η φύση προστατεύει την σκύλα, έτσι όταν πεθάνουν έμβρυα στη αρχή της εγκυμοσύνης μπορούν να απορροφηθούν ή να μουμιοποιηθούν και να συνεχίσει φυσιολογικά η κύηση.

Ο γιατρός θα μας ορίσει κάθε πότε θα πρέπει να ελέγχει την ομαλή εξέλιξη της εγκυμοσύνης. Καλό είναι να εξετάσουμε με υπέρηχο την μήτρα, πιθανόν να προλάβουμε έτσι μία πυομήτρα ή μία συστροφή της μήτρας (αυτό γίνεται, σπάνια, αν το ένα από τα δύο κέρατα έχει περισσότερα έμβρυα). Επί πλέον θα εξακριβώσουμε αν η μήτρα είναι σε φυσιολογική θέση, μερικές φορές περνά μέσα από διάφορα στόμια όπως π.χ. τον βουβωνικό πόρο. Θα μας βοηθήσει επίσης κατά την γέννα γιατί θα ξέρουμε πόσα κουτάβια θα περιμένουμε. Ανταλλάζουμε προσωπικά τηλέφωνα με τον γιατρό και τον ενημερώνουμε για την πιθανή ημέρα της γέννας, ίσως τον χρειαστούμε επειγόντως βραδινές ώρες που συνήθως γεννούν οι σκύλες. Αν προβλέπεται γέννα με καισαρική και το ιατρείο δεν έχει βοηθητικό προσωπικό επιστρατεύουμε φίλους μας για να σκουπίζουν και φροντίζουν τα κουτάβια που θα βγάζει ο γιατρός. Μη διστάζετε να ζητάτε την βοήθεια έμπειρων φίλων.

Το χρονοδιάγραμμα της πορείας της εγκυμοσύνης

1η εβδομάδα: Γονιμοποίηση των ωαρίων. Έμβρυα δύο κυττάρων. Πιθανές πρωινές αδιαθεσίες, πιθανή αλλαγή προσωπικότητας και συμπεριφοράς της μάνας.

2η εβδομάδα: Στην αρχή της εβδομάδας τα έμβρυα είναι 4 κυττάρων ενώ στο τέλος 64. Εισχωρούν από τις σάλπιγγες στην μήτρα. Πιθανές πρωινές αδιαθεσίες κλπ όπως προηγούμενα.

3η εβδομάδα: Την 19η ημέρα τα έμβρυα εμφυτεύονται στην μήτρα. Αδιαθεσίες όπως προηγούμενα.

4η εβδομάδα: Τα έμβρυα: Ανάπτυξη ματιών και σπονδυλικής στήλης, Τα πρόσωπα παίρνουν μορφή. Μεγαλώνουν από 5-10χιλ. σε 14-15χιλ. Ξεκινά η οργανογένεση, το πιο κρίσιμο σημείο για πιθανή εμφάνιση ελαττώματος. Μάνα: Πιθανή έκκριση διάφανου κολπικού υγρού (κάποιες σκύλες μου έχουν όλες τις ενδείξεις σαν να έχουν περίοδο). Ξεκινά η ανάπτυξη των θηλών. Περιορίζουμε τις κουραστικές δραστηριότητες.

5η εβδομάδα: Έμβρυα: Έχουν πάρει τη μορφή σκύλων. Μπορεί να προσδιοριστεί το φύλο. Τα μάτια που μέχρι τώρα ήταν ανοιχτά κλείνουν. Μεγαλώνουν από 18χιλ. σε 30χιλ. Ανάπτυξη δακτύλων, νυχιών. Η οργανογένεση τελειώνει. Είναι σχετικά ανθεκτικά στις παρεμβολές στην ανάπτυξή τους. Μάνα: Αρχίζει να αυξάνει βάρος και να γίνεται εμφανές το φούσκωμα της κοιλιάς. Οι κινήσεις της γίνονται πιο αργές, ηρεμεί και γίνεται πιο φιλική.

6η εβδομάδα: Έμβρυα: περίπου 6γρ και 45χιλ. Ακούμε τις καρδιές των με το στηθοσκόπιο. Χρωματισμός δέρματος. Μάνα: Συνεχίζει να μεγαλώνει η κοιλιά, οι θηλές σκουραίνουν και διογκώνονται. Το αιδοίο διογκώνεται και χαλαρώνει μερικές φορές εμφανίζεται βλεννώδες υγρό. Θα πρέπει να αρχίσει να ζει και να κοιμάται στο χώρο που θα γεννήσει. (βλ. συνέχεια).

7η εβδομάδα: Τα έμβρυα συνεχίζουν να αναπτύσσονται. Μάνα: Αρχίζει να μαδά το τρίχωμα της κοιλιάς, στα μακρύτριχα κουρεύουμε την κοιλιά και την γύρο από τα γεννητικά όργανα περιοχή. Φαίνεται πια καθαρά πως είναι έγκυος. Της αποκλείουμε κάθε έντονη δραστηριότητα, προσοχή σε σκάλες.

8η εβδομάδα: Τα κουτάβια μπορούν από τώρα να γεννηθούν με ασφάλεια. Η μάνα έχει πια «βαρύνει» και εμφανίζεται γάλα πιέζοντας τις θηλές.

9η εβδομάδα: Συνεχίζεται η ανάπτυξη των κουταβιών.

Η μάνα: Το σκάψιμο στον κήπο ή το γρατζούνισμα του πατώματος, το σκίσιμο των εφημερίδων ή των πανιών που της στρώνουμε έχουν το ίδιο νόημα: προσπαθεί να φτιάξει φωλιά. Είναι ανήσυχη, λαχανιάζει, βηματίζει πάνω-κάτω, νοιώθει άβολα. Θέλει να απομονώνεται εκεί που δεν την βλέπουν. Αν την ώρα του τοκετού δεν αισθάνεται την ησυχία και την απομόνωση που θέλει μπορεί να αναστείλει ή να διακόψει την εξέλιξή του. Η θερμοκρασία της θα έχει φτάσει στους 38-39°C, όταν πέσει στους 36-37°C (τουλάχιστον 1-2°C) θα γεννήσει μέσα σε 24 ώρες. Θα πρέπει να τη θερμομετρούμε 3 φορές την ημέρα. Τις τελευταίες ημέρες μειώνεται η όρεξή της. Τελευταία μέρα πιθανόν να μη φάει καθόλου.

ΓΕΝΝΑ

Προετοιμασία γέννας

Από την 6η εβδομάδα η σκύλα θα πρέπει να προσαρμοστεί στον χώρο που θα γεννήσει. Θα πρέπει να είναι ένα χώρος καθαρός, προστατευμένος από κρύο, ρεύματα αέρα και υγρασία ή από καύσωνα. Τα κουτάβια την πρώτη εβδομάδα πρέπει να είναι σε θερμοκρασία 30°C και την δεύτερη από 28°C έως (σταδιακά) 23° C. Θα φροντίσουμε για θερμάστρα ή θερμαντική λάμπα (τις κόκκινες που χρησιμοποιούν στα γουρουνάκια) ή το καλοκαίρι για ανεμιστήρα που θα ανακουφίζει και την μάνα. Ένα κιβώτιο από τάβλες ή νοβοπάν στρωμένο με εφημερίδες που θα αλλάζουμε μόλις λερώνονται θα αποτελεί το κρεβάτι της σκύλας όπου και θα γεννήσει και την «φωλιά» των κουταβιών. Μία σωστή γεννήστρα έχει διαστάσεις από 80Χ120 εκ. έως 100Χ140 εκ. ανάλογα με το μέγεθος της σκύλας. Ο πάτος της πρέπει να είναι σταθερός, ίσως χρειαστεί να πατήσουμε μέσα. Τα πλαϊνά από 25-40 εκ. τόσο όσο να μη μπορούν να βγαίνουν τα κουτάβια, αλλά να μπορούμε να σκύβουμε μέσα. Στη μία πλευρά θα κόψουμε ένα πορτάκι αφήνοντας 10-12εκ από την κάτω πλευρά, αν η σκύλα βγει ενώ θηλάζουν τα κουτάβια θα «ξεκολλήσουν» από τους μαστούς όταν βρουν σε αυτό το εμπόδιο, έτσι δεν θα κινδυνέψουν. Παλιά σεντόνια πετσέτες κουβέρτες κλπ είναι χρήσιμα για την στρωμνή. Στερεώνουμε μία ταυλίτσα 7-8 εκ. γύρο-γύρο σε ύψος 10-12 εκ. από τον πάτο, έτσι αποφεύγουμε να στριμώξει η μάνα κανένα κουτάβι με την πλάτη της στα πλαϊνά. Ας έχουμε μια κούτα ή ένα καλάθι στρωμένο με πανιά, θα βάζουμε από κάτω τους μία θερμοφόρα ή ένα μπουκάλι με ζεστό νερό. Εκεί θα βάζουμε τα νεογέννητα αν η μάνα στις ωδίνες της είναι νευρική και τα πατά ή όταν θέλουμε να αλλάξουμε την στρωμνή.

Από την 58η ημέρα θα χρειαστούμε το θερμόμετρο. Είναι πια ο καιρός να έχουμε όλα τα απαραίτητα της γέννας διαθέσιμα.

Τα απαραίτητα και που θα χρησιμέψουν

Ένα κοφτερό ψαλίδι για το κόψιμο των λώρων αν δεν το κάνει η μάνα. Μία αιμοστατική λαβίδα για το πιάσιμο του λώρου αν η μάνα τον κόψει κοντό (πιθανή ομφαλοκήλη) μέχρι να τον δέσουμε με οδοντόνημα. Betadine. Γάντια μιας χρήσης σε περίπτωση που χρειαστεί να βοηθήσουμε στον τοκετό. Σύριγγες. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για την χρήση ή μη οξιτοκίνης. Η οξιτικίνη προκαλεί συστολές και συσπάσεις, έτσι αφ΄ ενός μεν συντομεύει τις παύλες και αφ’ εταίρου μετά την γέννα συμβάλει στην αποβολή υπολειμμάτων πλακούντων κλπ. Την χρησιμοποιώ με φειδώ, ποτέ πριν γεννηθεί το πρώτο κουτάβι, μετά από 7 και 12 ώρες από την γέννα του τελευταίου κουταβιού κάνω από μία δόση για να διευκολύνω την υστεροτοκία. Το μέλι σαν τονωτικό και για την υπογλυκαιμία και το ουίσκι σαν καρδιοτωνοτικό μπορούν να φανούν σωτήρια για την μάνα αν δεν υπάρχουν τα κατάλληλα φάρμακα. Ακόμη ας προμηθευτούμε Κορτιζόνη. Έναν αναρροφητήρα υγρών (σαν αυτόν που καθαρίζουν τις μύτες των μωρών). Οινόπνευμα, ο κόλπος δεν είναι άσηπτος οπότε δεν χρειάζονται ιδιαίτερες απολυμάνσεις. Χαρτί κουζίνας. Πολλές εφημερίδες ή χαρτί οντουλέ. Ζυγαριά κατάλληλη για να ζυγίζει με ακρίβεια. Φωτογραφική μηχανή ή κάμερα για αναμνηστικό ή μελέτη. Φακός, αν χρειαστεί να βγει η σκύλα για να λερώσει ή αν αργεί να γεννήσει το επόμενο κουτάβι και την βγάλουμε να κινηθεί για να «κατέβει το κουτάβι» θα πρέπει να την έχουμε υπό πλήρη έλεγχο, μπορεί να γεννήσει έξω. Αν δεν έχετε περιφραγμένο χώρο βγάλτε την μόνο με κολάρο και λουρί.

Σημειωματάριο. Στυλό. Μερικοί εκτροφείς κρατάμε σημειώσεις για το ζευγάρωμα καθώς και για την εξέλιξη της εγκυμοσύνης με μεγάλη τυπικότητα τις τελευταίες ημέρες, σημειώνοντας όχι μόνο θερμοκρασίες συμπτώματα κλπ. αλλά και την ψυχική κατάσταση της σκύλας. Φυσικά το ίδιο κάνουμε κατά την γέννα, αρχίζοντας από την ώρα που πέφτει η θερμοκρασία. Καταγράφουμε την ώρα που γεννιέται κάθε κουτάβι, το φύλο του, το βάρος του, το μήκος του, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του και διάφορες άλλες παρατηρήσεις κατά την γέννα του (προβολή, αν βγήκε ο πλακούντας κλπ)

Τοκετός

Τις τελευταίες 2 έως 10 ώρες οι σκύλες και κυρίως οι πρωτότοκες παρουσιάζουν έντονη ανησυχία, κοφτή ακανόνιστη αναπνοή, μερικές κάνουν εμετό. Όσο πλησιάζει ή ώρα στέκονται όρθιες σαν αμήχανες στην γεννήστρα ή ξαπλώνουν στο πλάι. Οι ωδίνες εμφανίζονται στην αρχή ήπιες για 10 έως 40 δευτερόλεπτα και με ακανόνιστο χρόνο η μία από την άλλη (παύλες). Μία με δύο ώρες πριν τον τοκετό έχουμε ωδίνες κάθε δυόμισι λεπτά. Όσο πλησιάζουμε στον τοκετό οι παύλες είναι συντομότερες οι ωδίνες εντονότερες και με διάρκεια μέχρι και 2 λεπτών. Τι είναι οι ωδίνες, είναι οι συστολές που κάνει η μήτρα προκειμένου να βγουν τα έμβρυα, ξεκινάνε από συγκεκριμένα σημεία της μήτρας για να βγουν τα έμβρυα με σειρά. Οι συστολές αυτές και τα κουτάβια που εξέρχονται συμπιέζουν νεύρα της μήτρας, του κόλπου και του αιδοίου προκαλώντας πόνους. Για την εξώθηση του κουταβιού βοηθούν και οι συσπάσεις των κοιλιακών τοιχωμάτων. Όταν «σπάνε τα νερά» (ρήξη εμβρυϊκών υμένων) η μάνα γλύφει τα γεννητικά της όργανα, σε φυσιολογικές καταστάσεις το πρώτο κουτάβι θα έρθει σε ένα τέταρτο ως μία ώρα, πολύ σπάνια σε δύο. Αν γνωρίζεται πως κυοφορούνται μόνο δύο έμβρυα μπορεί να περιμένετε μέχρι 7 ώρες άλλως θα πρέπει να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας. Οι σκύλες γεννούν συνήθως ξαπλωμένες στο πλάι γλύφοντας την περιοχή, μερικές όρθιες και σπάνια μισοκαθισμένες στα πίσω πόδια. Τα κουταβάκια με η χωρίς τον σάκο τους προβάλουν με το κεφάλι ανάμεσα στα μπροστινά πόδια τους, σπάνια έρχονται με τα πίσω πόδια ή το χειρότερο με τα καπούλια. Η μάνα θα σκίσει τον σάκο, θα κόψει τον λώρο με τα δόντια της θα γλύφει το κουτάβι για να το καθαρίσει, να αποφράξει την αναπνευστική του οδό και με το μασάζ αυτό θα πάρει το κουτάβι την πρώτη του αναπνοή. Θα φάει τον σάκο και τον πλακούντα που περιέχουν πρωτεΐνες, μην την αφήνετε να φάει περισσότερους από 3-4 γιατί θα έχει δυσπεψία, διάρροια ή εμετό. Θα καθαρίσει όλο τον χώρο από τα υγρά και τα αίματα. Κατόπιν θα βάλει το κουτάβι να θηλάσει. Με τον θηλασμό διεγείρεται ο οργανισμός για εξωθήσεις. Αν δεν βγήκε ο σάκος και ο πλακούντας μαζί με το κουτάβι, θα αποβληθεί σε 10 με 15 λεπτά. Κρατάτε σημειώσεις γιατί ένας «σφηνωμένος» πλακούντας μπορεί να εμποδίσει την κάθοδο των άλλων κουταβιών. Μετά την γέννα του πρώτου, η σκύλα ξεκουράζεται και το δεύτερο συνήθως αργεί. Το ευτύχημα είναι όταν έχουμε ένα κουτάβι κάθε 20 λεπτά με μισή ώρα. Κάθε σκύλα έχει τον ρυθμό της, άλλες κάνουν 2-3 μαζί και μετά έχουν μεγάλο καινό. Μια γέννα κρατά από 6 έως 12 ώρες ανάλογα με τον αριθμό των κουταβιών. Μετά τις 12 ώρες όσα έμβρυα δεν έχουν γεννηθεί θα βγουν νεκρά. Έχω ακούσει πάντως περίπτωση που γεννήθηκε ζωντανό μετά από 22 ώρες. Για αρκετές ημέρες θα εξέρχονται κιτρινωπά, ροζ ή σκούρα κόκκινα υγρά από το αιδοίο, είναι φυσιολογικό. Αν δείτε πράσινα ή χαλκοπράσινα και έχουν άσχημη μυρωδιά αποταθείτε αμέσως στον γιατρό σας.

Κατά τον τοκετό αφήστε την φύση να κάνει το έργο της, καθιστέ κοντά της διακριτικά, παρατηρείτε με προσοχή και μην επεμβαίνετε χωρίς λόγο. Αποφύγετε παρουσίες τρίτων.

Πότε επεμβαίνουμε

Όταν η σκύλα από απειρία, σύγχυση ή αδιαφορία δεν φροντίσει το νεογέννητο θα πρέπει αμέσως να σκίσουμε τον σάκο μα τα δάκτυλά μας να καθαρίσουμε με μια πετσέτα το στόμα και τα ρουθούνια του και να το στεγνώσουμε καλά. Αν δεν παίρνει αναπνοή του κάνουμε μαλάξεις στο στήθος, φροντίζουμε να απομακρύνουμε πιθανά υγρά ή βλέννες από τις αναπνευστικές οδούς κρατώντας το και κουνώντας το με το κεφάλι προς τα κάτω, αν δεν έχουμε αναρροφητήρα χρησιμοποιούμε μία σύριγγα 1ml (χωρίς βελόνα) ή ακόμη ρουφάμε με το στόμα μας. Κρατήστε την ψυχραιμία σας, επιμένετε. Με ένα κοφτερό ψαλίδι κόβουμε τον λώρο 2½-3 εκ. από την κοιλιά, βάζουμε Betadine. Δεν χρειάζεται δέσιμο εκτός αν η σκύλα τον έχει κόψει κοντό. Καλμάρουμε την μάνα και βάζουμε το κουτάβι να θηλάσει. Το πρωτόγαλα παρέχει τροφή και αντισώματα. Αν αργεί να έρθει το επόμενο κουτάβι ψηλαφούμε κάτω από το αιδοίο στο πίσω μέρος της κοιλιάς για να δούμε αν όντως έχει κατέβει, αν όχι, μπορούμε να κάνουμε απαλές πιέσεις από τα πλευρά προς την κοιλιά και από πάνω προς τα κάτω, βοηθά περισσότερο αν κάποιος βαστά την μάνα όρθια στα πίσω της πόδια. Αν βρεθείτε χωρίς ιατρική βοήθεια και έχετε την ατυχία μιας δύσκολης γέννας αναγκαστικά θα βοηθήσετε. Σπάνια συμβαίνει να προβάλει λίγο το κουτάβι και να μην εξέρχεται παρά τις εξωθήσεις της μάνας, βάλτε τα γάντια, περάστε τον δείκτη και τον μέσο αριστερά και δεξιά στους ώμους του κουταβιού, στρίψτε το λίγο και τραβήξτε συγχρόνως με τις εξωθήσεις της μάνας. Είναι τόση η χαλάρωση του αιδοίου που τα δάχτυλα σας χωρούν. Προληπτικά χορηγώ αντιβίωση 2 ημέρες προ του τοκετού, κατόπιν συνεννοήσεως με τον γιατρό μου, για να είναι καλυμμένη η σκύλα από μολύνσεις αν χρειαστούν τέτοιες επεμβάσεις.

Εύχομαι όλες οι γέννες των σκύλων σας να είναι εύκολες και να αφήσουν καλούς απογόνους.

***Οι σημειώσεις αυτές είναι καθαρά πληροφορικές και δεν σημαίνουν, κατά κανένα τρόπο, προτροπή προς μίμηση. Το μόνο υπεύθυνο άτομο για να σας συμβουλέψει είναι ο κτηνίατρός σας.